Even sloap deur d’leden

Mien oma kon dat vrouger hail goud. Noa t eten schoof z’heur bord aan d’kaante en den legde ze heur heufd op d’aarms hìn en binnen n poar tellen was ze vertrokken. Ik heb doar voak mit verboazen noar stoan te kieken. As ze noa n menuut of vieve den d’ogen weer open dee, zee ze steevast: ‘Zo, nou kin’k der wel weer tegenaan.’
Vandoage ree ik achter n bus aan en doar ston in grote letters op d’achterroete:
Heerlijk een tukje doen
Zollen ze doar t zulfde mit bedoulen as mien oma zee, even d’sloap deur d’leden loaten goan en den der weer fris tegenaan, vruig ik mie òf.

• • •

Op de kop

Flaauwe bochten binnen gevoarleke bochten. Dat realiseer ik mie elke keer weer as ik richten Hoogezand rie. Dit keer bin ik inhuurd om klaainzeun Sietse noar school te brengen in Kielwindeweer. En ook vandoage ontkom ik nait aan dij vervelende erinnern van bienoa vatteg joar leden.
t Is barre winter.
Wie schrieven datteg jannewoarie 1976, as ik smörgens tegen n uur of haalf achte mit kleumege handen perbaaier de deure van mien Simca 1000 open te kriegen. d’Auto staait op twij riege tegels noast de gerazie van mien voader. De sleudel paast mor haalf in t sleudelgat en ik kin drokken en doun wa’k wil, mor ik krieg gain bewegen in t mechanisme. Toch mout ik dij dag aan t waark. d’Kinder zollen wel roar opkieken as hoofdmeester Blaauw tegen haalf negen komt vertellen, dat heur meester deure van d’auto nait open kriegen kon en dou mor weer op bère kropen is.
Om vief over haalf achte goa ik toch weer noar d’sloapkoamer, mor den noar dij van mien ollen en moak vezichies mien voader wakker:
‘d’Autodeure zit dichtvroren. Kist mie even noar Hoogezaand brengen?’ As e zok wat om d’kop groetjed het, is hai kloar veur de raaize. Intussentied heb ik de Skoda oet de gerazie reden en as we richten Hoogezaand rieden, maark ik dat mien pa wel haile vezichies ridt. Nait da’k hoast heb en t vrust en t is ook wel glad deur wat stoefsnij, mor dast mit zo’n slakkegang over d’Veendamerweg en d’Kielsterachterweg kroepen moust, dat kin’k mie ook weer nait veurstellen.
‘Wat as ik nou nait thoes west was.’
‘Den haar’k op fietse mouten.’
‘Komst mie om haalf vare weer opholden?’ vroag ik as we veur d’school stoan.
‘Joa.’ En mit n braide glimlaag let e der op volgen:
‘Of wolst lopend noar hoes tou.’
Om haalf vare ston mien pa evenwel nait mit zien nije Skoda bie d’school. Nee, zien nije auto ston dou al laank en braid bie d’oetdeuker. Hou t kwam?
Dij mörgen het e op terograaize in de flaauwe bochte bie d’ofslag noar d’Kaalkwieke n foefel oethoald ( weschienlek het e te stief aan t stuur trokken en dat mit dij gladden) en is in de bochte overzied goan en op kop in de baarm beland. Hou e t veur mekoar kregen het, wait ik nait, mor hai is der op d’ain of aander menaaier oetkropen. Soamen mit n touvallege veurbieganger hebben ze mit heur baaident d’auto weer op zien pootjes hìnzet. En dij zulfde man het hom dou ook nog even thoesbrocht.
Om twaalf uur wui ik op school bèld. Deur mien voader. De schrik dij dat mit zok mitbrocht het, kin’k mie nog goud erinnern. Hai het mie t haile verhoal van t ongelok van a tot z oet de douken doan.
‘O, joa,’ zee e der terloops nog even bie, ‘Arineke ( dou nog mien vrundin ) hoalt die noa haalf vare wel op. Mit dien aigen Simca. Ik heb de deuren van dien Simcaatje mit n stroalkaggeltje weer open kregen.’
Hai het zok nooit realiseerd, wat e haalverwege dij zulfde mörgen om mans had het. Om n uur of tiene, hai haar net mit n wegsleepbedrief regeld dat zien Skoda ophoald wui, is e op fietse noar Arinekes kleuterschool in Pekel fietst. Mit de beste bedoulens, ongetwiefeld. Zai mos ja waiten wat ter dij mörgen aal gebeurd was en wat veur hom zeker zo belangriek was, zai mos mie noa haalf vare nou zulf mor even ophoalen. Mor de schrik, dij zai ervoaren het, dou mien pa dij mörgen over t schoolplaain van heur kleuterschooltje noar d’veurdeure tou luip, staait in gain verholden tot de schrik, dij ik pas tussen de middag kreeg, dou mien pa míe opbelde.
Vervelende ervoarens kinnen je votstoppen, wordt ter wel es zegd. Onze hazzens hebben doar n menaaier veur om t aargens in n onbewust, donker hokje te stoppen, zodat je der gain last meer van hebben. Den zol ik wel n oetzundern wezen. t Is mie noamelk nog nooit lukt om dij flaauwe bochte te passeren zunder aan t bovenstoande verhoal te denken.

• • •

Löslopende honden

Woarom doun dij mìnsen dij joekels nait aan de raime.
As ik op moandagmörgen, op weg noar mien moeke, tegen n uur of tiene op fietse over t fietspoadje bie t Heeresmeer aan kom stoeven, zai’k t al gebeuren, veurdat t doadwerkelk gebeurd is. Hou kin t ook aans. Op zo’n honderd meter veur mie lopen twij kwedelnde vraauwlu. Ze hebben zo te zain allendeg mor oog veur mekoar. En as ze allendeg west waren, wast meschain nait ains zo slim oflopen, mor ze binnen nait allaind.
Ze loaten doar in t prachtege natuurgebied rond t Heeresmeer heur hondjes even oet. Nou hondjes, t binnen meer kaalver. In elk geval de twij herdershonden waren mie van grote ofstand votdoadelk al opvalen, omdat dij alle kanten opvlogen en as’k wat dichterbie kom zai ik ook drij lutje, schietege mormeltjes van n veur mie onbekìnd ras, dij niks aans doun as over mekoar hìn kobbeltjebooien. En ik denk:
‘Hou kom ik doar mit goud fesoun aan veurbie.’
Nait dus.
Bellen helpt nait. De moderne fietsbellen zitten volgens mie meer veur de sier dan veur t doel, woar ze oorspronklek veur bedocht binnen op n fietse. Ik kin bellen tot ik n onze weeg, t enkelvoudege, iele geluudje wordt deur de nait ains zo haarde wind gewoon votpoest. Baaide vraauwlu heuren mie bliekboar nait. In elk geval moaken ze gain aanstalten om ook mor n stap opzied te doun. Haard bölken en roupen dat z’aan d’zied mouten goan heb ik even overwogen, mor om onduudleke redens heb ik doar toch mor van ofzain. Noaderhaand onverstandeg.
As’k mien veurrad bie d’linker vraauw bienoa tussen heur bainen parkeerd heb, omdat ter echt te waineg roemte is om der om tou te fietsen, draait ze zok kwoad om en begunt mie toch oet te voaren:
‘Kist nait oetkieken, doe haalfmale.’
‘Van t zulfde,’ ligt mie veur op de tonge, mor ik heb mien fesoun holden. In de veronderstellen, dat deurrieden noa dit vervelende incident nou wel tot de meuglekhaiden beheurt, stap ik weer op om mien weg te vervolgen.
De twij vraauwlu doun, zichtboar mit grote tegenzin, n stap opzied en net as’k weer opstappen wil, maark ik, dat ain van d’lutje hondjes, tiepe bulldog, zo aine mit van dij körte pootjes, zok mit veul gesnoef en gesnötter aan mien linkerboksempiepe vastbeten het. Mit ain bain al bienoa over d’zoadel hìn kon’k t nog net baindeg holden. En dou wui ik toch n beetje vergreld, zeker omdat baaide vraauwlu zichtboar plezaaier in de situoatsie leken te hebben. Ook al zeden ze t nait en ik kint natuurlek ook nait bewiezen, mor konst heur heuren denken:
‘Tou mor, mien jong, heur, vastbieten en nait lösloaten.’ Mor ain snelle bewegen mit t onderbain verlöst mie van t onaangenoame hondje. Hai vlogt mit n sierleke boge in t gras en joa doar haar ik den weer mien oardeghaid aan.
De baaide herdershonden hebben mie nog ongeveer twijhonderd meter achtervolgd. En ik kon zo haard rieden as’k wol, zai waren mie wat snelhaid betreft roemschoots de boas. As ze mie nait vlak veur t veurrad langsvlogen, den haar’k ze, mit klappende koaken, wel in de buurte van mien bainen. En ast gain herders west waren, haar’k ze allebaaident meschain wel n schop verkocht, mor mouten honden nou lieden onder t slechte opvoudgedrag van de boazinnen. Dat wui mie nou ook weer even te görteg.
Mit swaait in d’boksemboare zet ik even loater mien fietse in d’fietsstallen bie t verzörgenstehoes en as’k ofstap, maark ik dat knijen oardeg trillerg binnen. En op t zulfde mement vroag ik mie òf. Zollen dij vraauwlu wat van dit veurval leerd hebben. Of mout ík meschain kaizen en vanòf vandoage gewoon nait weer bie t Heeresmeer langs fietsen.
De tied zel t leren.

• • •

n Schraiwende zwoane

Regelmoateg heb ik mie al ofvroagd of daaier schraiwen kinnen. En of ze net as wie mìnsen schraiwen omdat ze bevubbeld verdrait hebben en of ze den ook echt troanen loaten stromen.
Sunt vanmörgen wait ík in elk geval zeker, dat ze schraiwen kinnen. Ik duurf zulms te beweren, dat wie der allebaaide van overtuugd binnen. Famke en ik.
Op onze mörgenwandeln langs t Ommelanderwiekster Ommetje waren w’ongeveer haalverwege, dou we mekoar even aankeken en ik zag in heur ogen, dat zai zok ook ofvruig woar dat kloaglek geluud votkwam. t Was net of der n klaain kind zachies ruip. Laank huifden we nait te wachten op t antwoord, want op t zulfde moment, dat onze ogen t braide Wildervanckkenoal  öfzöchten, glee der n sierleke zwoane oet t rait richten t midden van t kenoal. n Mooie witte knobbelzwoane.
‘Hai is van ons schrokken,’ zee’k tegen Famke. En toch kreeg ik nait d’indrok, dat ze veur ons op d’loop goan was. Wie waren intussentied bie t bankje op diek aanbeland en woar w’aans votdoadelk diek noar beneden bozzeln ( Famke ) of vezichies schoeven, haren we dit keer n aanlaaiden om even te goan zitten. t Schaauwspel, dat zok veur ons ogen ofspeulde, was hail biezunder. Om nait te zeggen haartverscheurend ( mìnsleke emootsie! ).
De knobbelzwoane zwom noamelk toerloos t zulfde rondje. Tien meter noar links, om zok tou kieken, draaien, tien meter noar rechts, om zok tou kieken en den weer terogge. Hai of zai? muik dus aiglieks net as wie n ommetje. En dat aal onder begelaiden van t zachte gejammer, dat ons nou wel bekìnd en zulms al n beetje vertraauwd in d’oren klonk.
‘Zol z’aargens noar op zuik wezen?’vruig ik zo in t wilde vot. Aan Famke kon’k wel maarken, dat ze der groag wel even bie in t wotter ploempen wol, meschain wel om dat male beest vot te joagen of in elk geval om t te loaten stoppen mit dat kloaglek gejammer.
‘Meschain is hai zien moeke of nog aarger, baaide ollu wel kwiet,’ perbaaierde ik Famke dailgenoot van mien zörgenmoakende overdenkens te moaken. Ik haar heur intussentied mor aan d’raime doan, omdast bie n jachthond de katte natuurlek nait op t spek binden moust. Zai keek mie es even aan en in heur ogen ston duudlek te lezen:
‘Wat n aanstellerij. Noa zes weke hest mie al bie mien moeke weghoald en doar heb ik toch ook nait zo’n drama van moakt.’
De swaarte locht in t westen en de trekkende hond hebben mie doun besloeten om toch mor wieder te goan. Helpen kon ik dat aarme daaier ja toch nait.
Thoes heb ik oetvogeld, Wiekepodia is toch handsoamer as mien dikke Winkler Prins, dat jonge knobbelzwoanen ( te herkennen aan oranjerode snoavel ) wel n joar bie d’ollu blieven.
Joa, t was mie nou wel duudlek. As je zo laank onder moekes vleugels blieven zitten, den wordt t ofschaaid elke dag stoerder.knobbelzwaan
Wie hebben t vandoage mit aigen ogen zain. En heurd.

• • •
1 82 83 84