Kiepkeerl

t Is dinsdagmörgen, t lopt tegen n uur of tiene. Man van middelboare leeftied lopt, zo te zain doelloos bie pad en weg. t Is stil in t dörp. Vandoag, zo het hai besloten, gaait hai op zuik noar zokzulvens.
Noavroag brengt hom bie t gemaintehoes. Moderne, frizze kleuren sieren boetenkaante. Hai mout om t gebaauw hìnlopen om bie draaideure te kommen. In grote hal lopt hom n jong wicht mit n stoapel pepierderij onder aarm veurbie.
‘Ambtenoar op weg noar ….?’ denkt hai.
Veur hom geldt t zulfde. Hai is ook op weg, mit n doul, mor zunder te waiten woarhìn. Dat zuiktocht hier begunnen mout liekt hom ainegste zekerhaid. Hai knikt vrundelk noar hoastege jonge vraauw en heurt n zacht mompelnde grout. t Klinkt as ‘hoi’
‘Mag ik u wat vragen?’
Hai schrikt van zien aigen stem, veuls te haard, dij as n echo deur de grote stille hal koatst. Zai het schienboar nait zoveul hoast, blift stoan en nemt hom van boven tot onder in ogenschaauw. Aan heur ogen kin hai zain, hai is n onbekìnde veur heur. Logisch.
‘Ik zoek de afdeling Burgerlijke Stand.’
t Jonge ding laagt en wist noar t leket.
‘Als u een kwartslag draait …..,’ zegt zai mit n onbestemde twinkel in heur ogen en lopt den deur.
t Zollen wel zenen wezen.
Mit n foto in haand en waitenschop, dat hai in t dörp op 4 feberwoarie 1982 geboren is, gaait ambtenoar veur hom op zuik. Heur speurwaark duurt körter dan hai verwacht haar.
‘Op 4 februari 1982 is er wel iemand geboren …’
Zai wacht en kikt vanachter dubbelglas noar de man en zegt den eernsachteg:
‘Dat was een meisje.’
‘Heeft u niet meer gegevens,’ vragt zai mit meedliedege ondertoon.
‘Mijn moeder heeft rood haar en woont in dit huis,’ verzekert hai en schoft n verkreukelde foto over balie.
‘Dit was mijn geboortehuis.’
Kollegioale consultoatsie aanderkaant leket levert allendeg mor onverschilleg scholdertrekken op.
‘Het spijt me.’
t Is t ìnde van dit gesprek.
Zien allozie vertelt hom, t is tien over tiene. Het hai dij laange raaize vanoet Hoofddorp hailemoal noar t noorden moakt om binnen t ketaaier dizze konkluzie te heuren. Moudeloos draait hai zokzulf weer noar boeten. Kolde, miezerge meertse regen overvaalt hom.
Onwillekeureg mout hai weer terogge denken aan leste weken. De zörge veur zien oma. n Liedensweg veur t olske, dij gelokkeg nait te laank duurd het. Op heur staarfbed haar zai hom verteld, zai was nait zien oma. Net as dat zien olden nait zien olden waren. n Diskuzzie over zoveul onrecht was onmeugelk, doarveur was oma te zaik. Mos hai héur verwieten, dat zai, heur zeun en schoondochter t grote gehaim van zien òfkomst veur hom verzwegen haren. Zien olden. Geweldeg laive mìnsen. Roem vieftien joar leden alweer oet tied kommen. Bie n swoar ongelok. t Haar zien leven op kop zet. Of oma’s leste bekìntenis swoarder te verteren was, is nou nait relevant. Zai haar mit haand op t zwakke haart verzekerd, hai mos in dit dörp zuiken mout naar zien ‘echte’ olders.
‘Waarom, oma?’
Oma haar t nait kind, nait zeggen duurfd. Oet schoamte veur t nait vertellen. Of was zien doumoalege thoessituoatsie zo slecht west, dat zien olden oet olderlieke macht ontzet waren. Vroagen. Onbeantwoord. Oma kon, in heur leste klaaid, doar gain woorden veur vinden. n Levenslaank niks waiten en noa 40 joar overdonderd worden mit n onweschienlek, onmeugelke woarhaid het hom aan raante van krankzinneghaid brocht.
Laange gesprekken mit zien vraauw en kinder hebben hom vandoage noar t tot dou onbekìnde dörp laaid. En t rezeltoat?
‘Kon ú me maar vertellen, waar mijn ouders wonen, hè!’ zegt hai tegen n olde man. Ondanks triestege gevoelens mout hai lagen, omdat hai maarkt, hai het tegen n standbeeld proat. n Standbeeld van n man mit n grote raiten mand op rogge. Hai schudkopt even, dut foto in jazebuutse en wil den verder lopen.
‘Zai wonen doar nait meer,’ heurt hai, alsof woorden oet de locht valen binnen, aine fluustern.
Man schrikt en draait zok om en om en komt tot ontdekken, der is gainaine in de buurte. Boeten hom en t standbeeld – hai het op noambordje lezen ‘kiepkeerl’ – zugt hai gain mìns.
‘Moust zuiken in Hugo de Grootstroat.’
‘Hugo de Groot?’
Hai gaait recht veur keerl stoan en zegt indringend:
‘Zeg koopman, weet jij waar mijn ouders wonen.’
Even noatied lopt hai as n moderne kiepkeerl in Hugo de Grootstroat mit mor ain vroag in zien körf. Lu, dij hai aansprekt bekieken hom as n zunderling.
‘Ik zoek een vrouw met rood haar.’
t Is zuiken noar de bekìnde spèle in heubult. Olde nijbaauw en nije wonens wizzeln mekoar òf, net as zien hoop en vrees. Stel die veur, zien olders wonen doar nait meer. Onzichtboare gesprekspartners het hai aiglieks gain vertraauw in.
Op achtergrond heurt hai torenklok. Zien allozie zegt, t is 12 uur en mit lamme bainen, mui van t doelloze zuiken en n rammelnde moage vindt hai n stee op n bankje. In n paark, vlak bie n kinderboerderij. In aigen gedachten verzonken maarkt hai nait, dat twij kwedelnde vraauwlu hom hoast over tonen lopen. De toal, dij zai spreken, doar begript hai waineg van.
‘Volgens mie is dij man in sloap valen,’ zegt d’aine vraauw.
Zai laagt mit n hoge laag en as hai opschrikt, zugt hai baaide vraauwlu. Spreekster wil deurlopen, aander vraauw blift stokstief, as n standbeeld stoan. Man voult, in heur blik zit wat angstaanjoagends. Zai het rood hoar, al wat griezend, t mooie kastanjebroene hoar het nog overhaand.
‘Kom nou wicht,’ dramt eerste vraauw.
Zai wil bliekboar deur, roodhoarege staait nog aaltied as verstaind en kikt noar hom. As hai opstaait, stekt zai zunder twievel of terogholdendhaid heur haand oet en volgt mit de toppen van heur vingers de trekken van zien gezicht. Hai blift ondanks alles stoan, let vraauw geworden en as zok langsoamaan poultjes wotter in ooghouken van vraauw verzoameln, wait hai, hai het vonden wat hai zöchd het. Datter nog n bult te vertellen is, te verkloaren vaalt, dut aan vernijde kennismoaken niks òf.
20220314