Noar t nije joar

Kerst 2021 is langsoamaan aan t doodbluiden. In hoes geft kerstboom nog n zee van elektrisch aandreven licht. t Mag tot Drijkeuningen, volgende weke, 6 jannewoarie. In en boetendeure doven batterijloaden lichtjes. Wie hebben in de weken noa sunterkloas n haile batterij aan batterijtjes opstookt. Dat haile dezembermoand kerstmoand worden zol, haar k joaren leden nait denken kind.
‘Pas noa sunterkloas,’ was t devies.
Vandoag of mörgen hoal k minikerstboomkes boetendeure weer oet de potten. Heur toak zit der op. Zai maggen kommend joar weer worrelschaiten.
Tussen kerstdoagen en nijjoarsdag is t aaltied stil. n Gespannen stilte. t Voult as n soort van interbellum, n rustperiode tussen twij oorlogen. Overdreven? Meschain, want of de stried om t bestoan en rechtvoardegen van sunterkloas oetvochten is, k betwievel t. Twijde oorlog, mit knalbuzzen en hemelgeweld, wordt in stilte voerd. Ondergronds. t Mag nait, mor t zit mìnsen in t bloud. t Oljoar òfschaiten. Deden onze veurolders dat ook al nait, ook al haren dij andere beweegredens. Dij mozzen kwoie geesten verdrieven.
Joarwizzeln veureg joar was n weldoad veur Wietskes oren, ook al mozzen wie mit n verdwoalde lawinebom aargens ver vot, wel doaglieks radio op Top 2000 zetten. Dit joar is der gain oavendklok, allendeg mor n vuurwaarkverbod. Dij goud t nijs volgt en doar denkt zien veurdail mit te kinnen doun, kin zien haail aaltied nog in België zuiken.
‘Nait neudeg, ‘ heb k lestent vernomen, ‘der ligt genog veurroad onder bèr of in kaast.’
Moust doarom aaltied veurberaaid wezen op n explozie.
Datter vanòf 3 uur snommedoags nait meer mit brandboar mattrioal reden worden mag, vin k juust wel overdreven. Zollen landsregeerders in t Hoag baange wezen dat timmerlu en aander knuteroars mit oldjoarsoavend vuurtjefikken goan.
‘k Heb zulf nog n poar olde autobanden op zolder,’ schut mie zo mor te binnen.
t Is n zinloze gedachte. Autobanden associeer ik aaltied mit oldjoarsbranden. En mit slepen. t Let mie nait lös. Aigen kwoajongensgebroeken aan de moderne jeugd linken, is te veul van t goie. Tegenswoordege jeugd oppitjen, dat zokswat as slepen n olde Grunneger tradietsie is, levert allendeg mor onbegrepen blikken op. Dat ik desondanks nog joar in, joar oet mien postbuzze oet toene hoal, liekt op overdreven vezichteghaid.
Mörgen, 30 dezember is veur ons aigliekse òfsloeten van t joar. Euliebollen bakken. t Feest van joarwizzeln. Toch ook n mooie Grunneger tradietsie. Net as spekkedikken bakken, t laifst mit n platte taange boven open vuur. Gevoarlek?
‘Alles mag,’ zee mien pa aaltied, ‘as zai, plietsie dus, t mor nait zain.’
Nog ain moal mag k mie te boeten goan aan lekker eten. Ook kold binnen mien euliebollen, aigen roem stinkt?, overheerlek.
Op nijjoarsdag is t òflopen. Tiedens t nijjoarsconcert in Wenen besloet ik elk joar weer mien leven te betern. Nait meer slikken. Moat holden. Vogels hebben intussentied mien leste euliekouken opeten en mit n leste bord stamppot achter de koezen goa k mit goie veurnemens t nije joar in.
Ik heb vanòf 1 jannewoarie de tied om mie te bezinnen op t kerstboetenlichtspektoakel van 2022. Omreden?
Omreden dat moatregel van Zweeds megabedrief in Stad ons n week of wat leden kold op d’hoed valen is. Alkaline batterijen worden nait meer verkocht. Oploadboare wel.
‘Dat is n omschoakeln,’ zeden wie schrokken.
Wie binnen wel es mit tien deuskes deur de kassa goan.
Da’s vervelend, was n eerste reactie – ook ons is niks mìnselks vrumd – mor as t der goud over noadenkst wel begriepelk. t Kin beter, milieuvrundelker. In dat licht is t vuurwaarkverbod n goie moatregel.
Of zoals Cruijff zeggen zol:
‘Zugst t pas as t het deurhest.’
20211229