Biljartverainen

Woar onbegrip hoest, binnen problemen nait ver vot.
Dat Anjolt en Ketriene nait aaltied akkedaaiern is gain nijloatje, net as dat Ketriene regelmoateg foek is op heur kirrel, omdat hai zok weer in de luren leggen loaten het. Dat hai mit zo’n kwoad wief op nekke zien haail zöcht bie kammeroaden in kroug, verdaint noar t oordail van Ketriene gain heufdpries. Dat dijzulfde vrunden n bult van de schuldenlast in t echtelk probleem droagen, haren zai gain bodschop aan.
Tiedens soosoavend van buurtverainen, op de dag veur Sunterkloas was t begonnen. Redelk in d’eulie rakt tongraime makkelk wat lözzer en worden soms de prachtegste luchtkastelen baauwd. t Idee om biljartverainen nij leven in te bloazen het manlu tot in de klaaine uurtjes bezegholden. In de woazege uurtjes aan t begun van de viefde dezember wordt Anjolt aanwezen as sikketoares van biljartverainen in oprichting.
Tegenstand kwam wel, mor oet onverwachte houke en woonde onder t zulfde dak as Anjolt. Dou hai  volgende mörgen, tiedens kovviedrinken, mit n nog ainegszins vertroebelde geest t verhoal van d’oavend doarveur verwoorden wol, was t op slag oremes. Ketriene telde demonstratief op vingers van heur haand:
‘Buurtverainen op moandag, dunderdoags kegeln en den zolst op daarde oavend van de weke onze dure cìnten ook nog noar krougboas brengen?’
Zai wos t zeker. Janske Holvast kon de pot op, net as Anjolt.
Vanòf dat moment was t proaten doan. Allewel. Ketriene haar nog ain piele op de strakgespannen boge en dij het zai dijzulfde mörgen ook nog op heur kirrel òfvuurd:
‘Doe kist dien bemuienizzen mit kerstmaarkt dit joar wel op dien lief schrieven.’
Al joaren wordt t conflict over verjoardagsveziede bie Ketrienes zuster in Onstwedde in t veurdail van Anjolts onmisboarhaid bie dörpse kerstmaarkt in zien veurdail beslist.
‘Mor dit joar goan doe en ikke noar mien zuster op verjoardag.’
Steekholdend argument?
‘Zai kommen ook aaltied mit heur baaident as wie joareg binnen.’
Ook n janneverkroeke gaait zo laank in t wotter tot e barst. Nee, veul te kaizen haar e nait. Hai het wieste weg kozen en het zok òfmeld veur kerstmaarkt.
‘Zo’n verjoardagsveziede is goud veur t aanholden van de femiliebanden.’
Zokse filaine opmaarkens waren zien dail.
‘Moust dien schoonzuster kommende zotterdag mor even feelsiteren van mie.’
Op t lest duz’e nait meer bie pad en weg kommen.
Zotterdoags drieven swaarte lochten over t dörp. t Mag de pret nait drokken. As t volk vanòf 5 uur maarkt overstroomt zitten kroambaauwers, mui mor voldoan, bie Janske Holvast in kroug.
‘Ie hebben elk twij vergese borrels verdaind, manlu.’
Tevredenhaid stroalt van gezichten. Woarom zulfde manlu zo gehaimzinneg, achter haand verscholen in heur voesie lagen en mit nander fluustern is opvalend.
Boetendeure is t gezelleg. Kerstbomen en verlichte kroamkes veraandern dörpsplaain in ain grote lichtzee. Padvinders steken kampvuur aan en soamen mit kniepertjebakkers en snertkokers loaten zai t dörp geuren. Zulvens kerstman mit olderwetse winkelbèle is aanwezeg. Tussen aal dat volk lopen Anjolt en Ketriene ook. Anjolt mit n onpaailboar gezicht.
‘Wat n zemelfemilie doar in Onstwedde,’ het e Ketriene op terogweg al onder neuze wreven. t Was veur t eerst in vief doage, dat zai weer mit mekoar pruiten. t Het hom oplucht en veur t eerst het e t gevoul dat e weer n beetje oamen kin.
‘Hé, Anjolt,’ zugt e op t zulfde mement Jokkop op zok òfkommen. Benijd wat e dit moal veur vervelende opmaarkens krigt, is e verboasd, dat Jokkop hail gewoon dut, hom op scholder slagt en zegt:
‘Mooi, kirrel, dast der ook bist. n Gezellege boudel nait?’
Ze proaten nog wat over t opbaauwen van kerstmaarkt, as Jokkop zegt:
‘O joa, kist mie wel opschrieven veur n lidmoatschop van biljartverainen. t Liekt mie goud, dat we noa vaar joar boudel weer aan d’loop brengen.’
Veurdat Anjolt ook mor ain woord zeggen kin, is Jokkop in de mêlee verdwenen.
‘Wat was dat?’ zegt n verboasde Ketriene, mor Anjolt schudt es wat mit t heufd. Biljartverainen?
Hou zat dat ook nog mor? Terwiel e zok doar t heufd over brekt, sprekt Steven Gruin hom aan.
‘Moi, Anjolt. Al terogge van t feest in Onstwedde? Hest n beetje noar d’zin had?’
Vroagen woar Anjolt niks mit kin. Net as e begunnen wil, zegt Steven:
‘k Heb t der even mit vraauw over had en zai vindt t goud. Ik geef mie op veur nije biljartklup. Schrifst mie even in t boukje?’
En veurdat Anjolt ain moal mit ogen knipperd het, het Steven zok omdraaid en is oet t zicht verdwenen.
‘Da’s mie ook wat moois nait?’ zegt Ketriene, ‘da’s de twijde al.’
Joa, tot zover kin Anjolt ook wel tellen, mor gelegenhaid om doar wat op te zeggen, krigt hai nait, omreden dat hai al weer aanschoten wordt. Dit moal is Aaldrik aan bod.
‘Goiendag, Anjolt,’ is t eerste wat dij zegt, ‘bist ook weer terogge. Hest n beetje n schiere dag had doar in Onstwedde.’ Onder t oetspreken van leste woorden kikt en nikkopt hai vrundelk lagend in d’richten van Ketriene.
‘O, joa, meroakels,’ logt Anjolt.
‘Tussen hoakjes, ik heb besloten om mie weer op te geven as lid van de nije biljartverainen. Kist mie even opnoteren?’
En vot is Aaldrik.
Mit ogen as theeschuddeltjes kikt Ketriene heur kirrel aan:
‘Is dit de echte of binnen wie in n parallelle wereld terechte kommen. Wat n Jan Kloassenspul.’
‘Gain idee,’ zegt Anjolt verbolderd.
Elke vergelieken mit wat hom in zien leven ooit passeerd is, ontbrekt. Bie n kroamke mit zulfgemoakte kerstkoarten draait Ketriene even bie hom vot. Da’s de reden dat zai nait zugt, dat Kloas Anjolt op scholder tikt en hom aansprekt:
‘Hé, moi man, doe hier. Dat dut mie ja goud. Wie haren die veur vandoage al òfschreven.’
‘Nou …’ perbaaiert Anjolt sproakwotterval te onderbreken, mor Kloas is nog nait oetproat:
’t Liekt mie goud, dat ter n nije biljartklup op t dörp komt en omdat ik in dainst doar veul priezen mit wonnen heb, docht ik, ik geef mie ook mor op as lid. Traauwens,’ gaait e in ain toer deur,’ wie hebben besloten kommende moandag oprichtingsvergoaderen bie Janske te holden. Om zeuven uur.’
En vot is ook Kloas.
Dij oavend hebben zo om en noabie vieftien dörpsgenoten op maarkt zok aanmeld as nij lid veur biljartklup in oprichting. Vieftien mìnsen, vieftien keurieders, vieftien bandsteuters. Anjolt het noa nummer vieftien nait meer òfwacht of der nog meer kommen zollen. Zo stillechies as e kommen was, zo is e ook weer òftaaid. En as je nou denken, dat t doarmit veur Anjolt òflopen was, den he’je t mis. Dizze gifbeker mos tot de leste druppel leegdronken worden.
Thoes het e van zien Ketriene n dikke gobbe verwietens over zok hìnkregen. Ketriene, ontemboare feeks. Woar Anjolt aal onzekerder wuir, wuir Ketriene mit de menuut vergrèlder.
‘Doe haalfzeuven, doe haalfmale, doe dörmse.’
Woar zai Anjolt dij oavend nait veur oetmoakt het, kin n normoal mìns zok hoast nait veurstellen. Ketriene was der volledeg deur.
‘Ik kin dit…..’ zai mos dou even daip oamen, ‘nait meer verdroagen,’ haar z’hom toubeten en veur t eerst in heur traauwen sluip Anjolt dij nacht nait noast zien vraauw, mor op n kolde sloapkoamer en op n nog koldere kermisbère.
Noa twij laange nachten op t logeerbère en twij nog veul langere doagen, beslot Anjolt, tegen beter waiten in, dij moandagoavend wel noar vergoadern van buurtverainen te goan. Mit lood in de schounen, mor vastbesloten om in elk geval zien huwelk te redden. Doagen van iezelke stilte hebben hom sloopt. Dat het eerst weer goud kommen mos mit zien Ketriene, wos e zeker. Dat e veur twijde moal zien kammeroaden valen loaten mout, nemt e op de koop tou. Zai hebben hom leste tied ook nait zo kammeroadschappelk behandeld.
As e deure van t kaffee opendut, slagt de klokke zeuven. Hai is d’eerste en votdoadelk slagt twievel tou. Was t wel vanoavend? Het hai Kloas wel goud verstoan dou dij t haar over n oprichtingsvergoadern.
Gelokkeg komt Janske n poar tellen loater tuutjefloitend binnen.
‘Moi, Anjolt, bist mooi op tied.’
Hai begunt doadelk biergloazen in wotterbakke òf te spoulen.
’t Is nog stil,’ zegt Anjolt. Hai is huverg veur stiltes worden. Stiltes bezörgen hom angstege gevoulens.
‘O, joa, dat mout ik die nog even vertellen,’ zegt Janske en terwiel e zien handen aan schurreldouk òfveegt, pakt e n pepiertje onder de bar vot en begunt den te lezen:
‘Ik heb wat òfzeggens veur die.’
‘O?’
‘Old Freerks kin nait kommen, omreden dat hai bie zien dochter aan t waark is en nait op tied wezen kin vanoavend.’
Hai zet den zien leesbrille op:
‘Steven Gruin het vanoavend gain tied, omdat zien vraauw n plestiekvergoaderen het en Aaldrik, heb ik begrepen, mos mit zien vraauw nog aargens op veziede en kin hier onmeugelk vanoavend verschienen.’
‘O,’ zegt Anjolt veur n twijde moal, ‘da’s den jammer.’
Op dat mement gaait telefoon en Jans nemt op. Noa n zetje legd’e telefoon op toustel:
‘Dat was Jokkop en ofst leuven wilst of nait, hai zit bie zien olde moeke op t Alteveer en kin doar om veur mie ondudelke redens nait vot. Hai let zok verekskuseren.’
Anjolt schudt es wat mit t heufd.
‘Dat binnen der al vare, dij nait kinnen.’
‘Och, dat vergeet ik ja hailemoal, man. Vandoage kwamen Berrus en slachter Diek even langs om te zeggen, zai konden vanoavend in gain geval kommen.’
Anjolt reageert dit moal nait votdoadelk. Hai kikt es even schuuns over de bar hìn en perbaaiert op t gezichte van krougboas wat òf te lezen. Dij vertrekt gain spier en gaait rusteg verder mit schoonmoaken van schone gloazen.
Anjolt zugt, Vraise steertklok wist vief over zeuven.
‘Zeuven uur was toch òfsproken,’ zegt e mit wantraauwege ondertoon.
‘Joa,’ is t körte antwoord en tussen neuze en lippen deur:
‘Dou was elkenain hier ook, mor doe wast der nait.’
‘Nou brekt mie de klompe ……,’ voart Anjolt oet, mor op t zulfde mement worden grote schoefdeuren openschoven en kommen Kloas en Aaldrik en Jokkop en old Freerks en zulvens Steven Gruin joechaaiend t kaffee binnen.
En Anjolt? Dij wait echt nait wat hom overkomt. Kammeroaden zain dat en liggen dubbel van lagen.
As d’ain noa d’aander zien plekke aan de bar innomen het en Janske gloazen vuld het, begunt Jokkop te vertellen. Hou t aal kommen is. Over teleurstellen dat Anjolt òfzeggen mos bie t opbaauwen van kerstmaarkt, mor dat zai doar aiglieks best wel begrip veur haren. Je mouten wel n beetje vree holden mit joen vraauw.
‘Mor wel het den dat male plan bedocht van de biljartklup,’ vragt Anjolt.
’Waist t meschain nait meer, mor t verhoal van de biljartklup hest doe aal zulf bedocht. Dast doe doarover zoveul oremes moakt hest mit dien Ketrientje, doar hebben wie niks mit van doun had.’
‘En aal dij vervelende opmaarkens over d’verjoardag van mien schoonzuster in Onstwedde?’
Manlu begunnen te lagen.
‘Klaaine ploagerijtjes,’ zeden z’hoast in koor, ‘doar mouten je tegen kinnen.’
‘Mor nou snap ik nog nait hou je t plan over t oprichten van nije biljartverainen in mekoar zet hebben.’
‘Zol ik die es eerlieks vertellen, hou dat kommen is. Magst t leuven of nait, dat hebben wie hier smörgens aan de bar tiedens t opbaauwen van de maarkt bedocht. Doust doe in Onstwedde dien gebakje op zatst te peuzelen. En hij kikt doarbie in d’richten van Kloas. Doarveur waren wie nooit van plan west om n biljartverainen op te richten.’
‘En dij oavend veur t Sunterkloasfeest den. Dou hebben wie t doar toch over had.’
‘Joazeker hebben wie ter dou over had. Denk ik. Mor as je zoveul draank op hebben, zeggen je wel es meer dingen, dij je nait mainen.’
Anjolt wait nait wat hom overkomt. Aal ellìnde van d’leste tied vaalt as n swoare last van zien scholders. As e der goud over noadenkt, was t dus nait haalf zo aarg, as e zok veursteld haar.
‘Jans,’ zegt e den blied en mit n opgeruumd gemoud, ’t volgende rondje is veur mie.’
Dij oavend wordt ter veul proat en nog meer laagd, der wordt veul dronken en nog meer gekkeghaid moakt.
As Anjolt aan t ìnde van d’oavend weer op hoes aangaait, zingd’e zachies veur zok oet. Van bliedschop. En as e n zetje loater zien kolle vouten tegen Ketrienes waarme kuten drokt, fluustert hai zachies in heur oortje:
’t Het mie n poar cìnten kost, mor biljartverainen is van de boane.’
Dij nacht slept e veur t eerst in tieden, nait ploagd deur angstege dreumen, weer as n roze.