De Chinese viever

t Is haarfst. Joop Tempel, bankdirecteur in goie doun, staait in de stilte van vrouge zundagmörgen veur open toendeuren noar de chaos in toene te kieken.
’t Is mor tiedelk,’ haar Atie hom beloofd.
t Was begonnen, dou zai, zien jonge bloume hom minachtend veur vouten gooid haar:
‘Bie zo’n nijemoods herenhoes heurt n moderne toene.’
Toerloos weer. Hazzenspould.
En hai, hozezokke was nait allendeg deur heur filaine proat, mor veural onder heur vraauwelke charmes bezweken. Dou heur plannen taikens worden waren en toenarchitect Joost Braauwer op batterij kwam, huifde hai allendeg nog handtaiken onder offerte te zetten.
Moanden binnen waarklu aan t ruden west. Toene is ain grote puinhoop, mor t belangriekste is kloar. Heur viever, mit n Chinese pagode as blikvanger is n pronkjewail in roege wildeboudel. n Vlage op n modderschip.
Ook al voert grammiede, mit noame deur hoge kosten boventoon, t is nait terogge te draaien. Hai kin zok wel doezendmoal veur de kop haauwen, t helpt niks. Wat beurd is, is beurd.
Sunt dunderdag het Joop der n probleem bie. Bie n mail-check was hai – onbewust – op heur droadpost terechte kommen.
‘Haar zai heur account nou mor teroggezet, den ….’
Hai schudkopt. Hai huift zok niks te verwieten. Touval speult in t leven soms n grote rol.
As e t eerste bericht van Joost Braauwer – dit moal hail bewust – opend het, wait e dat t echt meleur is. Oflopen dunderdagmörgen haar hai heur in zien mail meld :
‘Yin en Yan borrelstaine is besteld bie Kruzengoa, mout allendeg nog slepen en politoerd worden. Kist dien Jopie vast veurberaaiden en bliede moaken mit dizze reken. Denkst traauwens dast n beetje snel van hom òfkomst. Hest hom t grote nijs al verteld.’
Vaar zinnen dij zien leven op de kop zet hebben. In zien alteroatsie het Joop aander berichten ook lezen. Mit kop in handen en schoamrood op koaken. Nait omdat e braifgehaim schonden haar, mor meer om inhold van de mailtjes. Aldernoast schunneg. Van onbeantwoorde laifde was traauwens gain sproake.
Dij dunderdag hebben zai haile nacht proat. Hai het heur oetveterd, zoals e in zien haile leven nog nait doan haar. Nait tegen zien eerste vraauw, nait tegen zien kinder en zeker nait tegen Atie. Hai Joop Tempel, schoolveurbeeld van evenwichteghaid was tekere goan as n old soldoat. Zai het hom oetroazen loaten en dou van repliek daind.
Menaaier, woarop z’hom op zien ploatse zet het, klinken nog aaltied deur. Nait onder indrok van zien woorden, haar z’hom veroordaild, mit de grond geliek moakt. Om zien waark, dat e n workaholic was. Om zien vrije tied, woar veur heur gain plekke was:
‘Zitst aaltied op golfboane.’
Dat t leeftiedsverschil van vieftien joar, zo mor vanoet t niks inains n probleem worden was, haar hom nog wel t maiste zeer doan.
‘Ik bin topfit,’ haar e mit n soort van verontschuldegende ondertoon tegen heur zegd.
‘Dokter vindt, dat ik t liggoam van n jongkirrel heb.’
Zai haar zok nait oet de tìnte lokken loaten. Op t lest was t hoge woord der oet kommen, zai verwachtte n kind van Braauwer. Joop begreep dou pas, wat Braauwer mit t grote nijs bedould haar.
Dizze zundagmörgen zet hai n strepe. Zien leven staait net as zien toene op de kop. Speulbal van t lot.
Zien hoop op n gelokkege toukomst is noa d’leste òfknapper vervlogen.
Deurdrongen van haarde realiteit, dat dit t ìnde is, lopt e deur braggel en over zandbulten toene in. Aan raand viever blift e stoan en begunt in zokzulms te redenaaiern:
‘Geesten dij in dizze tempel wonen, binnen vervast kwoie geesten.’
Smoandagsmörgens hebben Braauwer en Simon, ain van zien hoveniers, t drok met oetloaden van n grote, swaarte borrelstaine.
‘As e mor deur de poort hìn wil,’ zegt Braauwer tegen zien jonge dainstknecht.
Mit aan baaide kanten n poar centimeter roemte kriegen zai hom deur poort hìn.
Omreden dat zai toal noch taiken vanoet hoes kriegen, zegt Simon mit veul bravoure:
‘Wie kinnen mit ons baaident borrelstaine ook wel ploatsen. Wie hebben doar gain opzichters bie neudeg.’
Lagend lopen baaide manlu toene in, mor haalverwege blift Simon plöts stoan en ropt verbolderd:
‘De viever!!’
Schrokken van t haarde geroup krigt Braauwer ogen as theeschuddeltjes. Ains zo heldere viever is rood kleurd. Bloudrood. Zo rood as de Chinese vlage. Onzeker kieken manlu in t rond.
‘Wat is hier wel beurd?’ denkt Joost en schrik slagt hom om t haarte.
‘Zol Atie …..?’
Hai duurft nait ais verder te denken. Zai is toch nait zo wied goan, dat z’hom van t leven beroofd het. Mit schrik denkt hai aan zien leste berichtje. Het hai doarin nait aangeven, dat zai zörgen mos van heur kirrel òf te kommen. Hai lag al in schaaiden mit zien vraauw en as Atie …..
t Is Simon dij hom mit n klap op scholder oet dij vreselke gedachten verlöst.
t Beeld, dat zok veur zien ogen ontvoldt, is mit gain pìnne te beschrieven. Mit rogge tegen de pagode aan zit Atie. Zai kikt hom aan, mor as e n poar stappen dichterbie komt, zugt e dat z’hom wel aankikt, mor niks zait. t Binnen dode ogen.
Ontzetten en verdrait vechten om veurrang en dat klinkt deur in zien schorre stem.
‘Wat hestoe ommans had, Tempel.’
Op t zulfde moment goan toendeuren open en stapt Joop Tempel over drumpel. Hai het n pepier in rechterhaand. Mit muite lopt e deur drekkege koelen en over zanderge bulten noar Braauwer. Dij staait as n standbeeld. Op n anderhaalve meter van mekoar stekt Joop Tempel t pepier noar veuren. Terwiel Braauwer zöcht noar woorden, zegt Tempel kaalm:
‘Lees dit eerst mor even. Dit het zai schreven. Dit binnen heur leste woorden en ze binnen aan die richt.’
Braauwer herkent t handschrift van Atie. Hai leest wel, betaikenis dringt nait echt tot hom deur. Pas bie leste zinnen, dringt ieskolde woarhaid tot hom deur:
‘Ik heb hom swoar onrecht aandoan. Wie hebben t verkeerd doan. Dit kin ik nooit meer goudmoaken.‘