Kraaien

Sunt n joar of wat woont zai op t dörp. Johanna van Bodegom. Boeten heur zachte -g is zai n onopvalend persoon in dörpsgemainschop. Grote boerderij op Achterweg, woar generoatsies laank femilie Plouger boerd het, haar al joaren stoan te wachten op nije bewoner.
’t Is n verlopen boudel,’ zeden lu, ’n verstandeg mìns trekt doar nait in.’
Johanna het doar aans over docht. Allendeg, mit drij herders het zai zok op n dag op old haimstee installeerd. Woar lu benijd waren noar nije dörpsbewoonster, haar zai dij belangstellen nait. Achter drij verwoarloosde laailindes en n verwilderde toene laaidde zai n teroggetrokken leven. Zagst heur wel ais mit honden in t veld lopen. Ketakten bleven bepaarkt tot hoogstneudeg. Ploatselke postbode zel zok zien eerste bestellen levenslaank herinnern blieven. Bie ontbreken van postbus het hai docht braif persoonlek òf te kinnen levern. Bie wotterput was t ho. Om houk van boerderij waren drij herders op hom òfstoven en haren zok op n klaaine meter op kont zakken loaten. Hai dus gain stap meer verzetten. Pas dou grootste herder ain moal blafd haar, is Johanna noar boeten kommen.
‘Ze zijn waaks, maar doen niks,’ haar zai mit dudelk Broabantse tongval gnivlaagd.
Braivenbesteller bleef tiedenlaank ainegste dörpsbewoner, dij op t haim kommen dus. Datter n kouschietengruine vlage mit stophaand aan veurkant boerderij wapperde, was veur buurtbewoners en andere passanten n overdudelk signoal:
‘Hier is gainaine welkom.’
Dat Johanna n landelk bekìnde daaiernactiviste was? Wozzen Achterweggers veul. Vanòf wegkaant en in de koppen van mìnsen bleef Johanna boetenbaintje in klaaine dörpsgemainschop. Bodschoppen in t dörp dee zai nait. Zagen lu n olde eend veurbietufken, zagst mìnsen denken:
‘Woar gaaist hìn.’
Summers verbörgen achter manshoge wildgrui, swinters zagen lu aan rokende schösstain datter nog leven achter gleerderge roeten wezen mos. Haren dijzulfde mìnsen waiten, wat zok in t binnenste van boerderij òfspeulde, zai zollen vervast meer belangstellen zain loaten hebben.
Op n dag in t veurjoar kwam t spul op de woagen. Buurman, boer Koning was oorzoak van kommootsie. Nait ongebrukelk in dizze kontraaien haar Koning op pas inzaaid laand zien buks richt en schoten op n koppel kraaien. Johanna, dij op t zulfde mement van haarde knallen in kapschure bezeg was kittens te vouern, omdat mouderpoes bie geboorte van lutjen t leven loaten haar, schrok geweldeg. Ain blik was voldounde om Koning as kraaienschutter te ontmaskern. Woorden het zai aan òfschaaiten nait voel moakt, mor dat de gruingele vlage der vanòf dij dag aans biehong, het Koning waiten.
Volgende dag al haar hai plietsie aan deure. Net op weg noar t laand mit trekker en oetklapboare ziedaarms, het agent hom reden van zien bezuik oet de douken doan. t Gesprek was kört.
‘Ie hebben op kraai en knobbelzwoane schoten en dat binnen beschaarmde vogels.’
Koning haar tegen dizze beschuldegen gain verweer. Agent mos begriepen, hai mos zien aigen gewazzen beschaarmen. Mit spoitaarms en as t neudeg was mit buks.
Hai zol der wel meer van heuren, haar plietsieagent zegd. Nee dus. Lag ook nait in de verwachten. Boeren joagen al joaren op vroatzuchtege vogels en der is sikkom gainaine op Achterweg dij doar n punt van moakt. Aan kraaien gain gebrek. Huifst gain òfgestudeerde bioloog te wezen om te waiten, dat kraaien in voedselkringloop n belangrieke functie vervullen, mor dat betaikent nog nait, dat zai zien laand verinneweren maggen. Zo gaait t al joaren op t dörp en datter dit joar aine is kommen kloagen mout n oorzoak hebben.
n Dag of wat loater het Koning tiedens landbaauwvergoadern in dörpskaffee onbekìnde kloager op toavel legd. Al rap wuir noar Karel Konings buurvraauw wezen.
‘Zai het die vervast dit kunstje flikt,’ zee Bas Vreugdenhil, dikste boer aan t ìnde van streekje.
‘Zai is wel lid van ‘Daaiernbeschaarmen,’ wos schoapenboer Alfred de Haas te vertellen.
t Was n nijloatje.
n Daaiernactivist?
Noa de zoakelke vergoadern hebben kammeroaden koppen bie mekoar stoken. Wat doar beproat is, mag boetenwereld noar roaden. t Het vast en zeker gain stof veur dörpskrantje opleverd.
Sunt begun juni staait Johanna’s wereld op zien kop.
Op onregelmoatege tieden vindt zai dode kraaien op heur aarf. Soms ook kraaien, dij nog mor haalf dood binnen. Letterliek kreperen van de piene, mit doodsangst in ogen.
‘Zol dit burenpesterij wezen,’ was n eerste konkluzie, mor snel onderzuik van kedoavers het heur leerd, kraaien vertonen gain taiken van boetensporeg en van boeten kommend geweld. Even twievelt zai, of Karel Koning nije tactiek bedocht het deur vogels te vergiftegen. t Kin hoast nait, beslot zai dizze overdenken. Den zollen aander vogels doar ook ja slachtovver van worden wezen.
Op n dag is zai mit drij dooie kraaien in plestiek puut in achterbak van rode eend noar onderzuikcentrum reden. Haalf Nederland deur. t Mos. Zai wol zekerhaid hebben over doodsoorzoak.
Dat bericht kwam n weke loater. Op n miezerge dinsdagmörgen. Oetslag het heur van de sokken bloazen: asbestvergiftegen.
Dat olde kapschure n poar weke noa t slechte bericht nij dak kregen het, is gain mìns aan Achterweg ontgoan. Dat dak van kapschure eerder aan vervangen tou bleek dan dij van vervalen boerderij, vonden lu vrumd. Dat mìnsen in witte pakken t olde dak verwiederd hebben, mos heur toch op zien minst aan t denken zet hebben. Wozzen zai veul en Johanna het der nait over prakkezaaierd heur klouk te moaken.
Dode kraaien binnen nooit aans as binnenskoamers en in jachtwaide van dörpskroug onderwaarp van gesprek west.
20210920