Golden aai

Dail 1
Bericht op Twitter, begun meert is maiste mìnsen ontgoan. Begriepelk. Nait elkenain het n Twitteraccount en lu dij t stokje wel lezen hebben, hebben vervast wat mit scholders trokken.
’n Golden aai verstoppen op n noader te bepoalen stee en op n noader te bepoalen tiedstip?’
Wat n grappenmoaker zellen veul mìnsen noa t lezen van biezundere publikoatsie docht hebben.
t Zel wel nooit achterhoald worden. Is ook nait belangriek. Langsoam opwaarmen van mìnselke belangstellen is n perboat middel, hebben psychologen noaderhaand konkludaaierd. Zai kinnen t waiten. Net as aal dij lu, dij zok dij dag kont oet hoaken lopen, reden en vlogen hebben. Tot schaan van zokzulf, dat zai zok kop gek hebben loaten moaken.
Mor zover is t nog nait, t is nog mor begun meert. Twitterschriever zulf het bliekboar ook psychologische kwaliteiten. Zun komt diz’kanten op en doagen worden langer en lichter. Mìnsen kriegen jank om noar boeten te goan. De netuur in, noar bos en haaide of soms gewoon in toene. Hai, omdat berichtjes nait ondertaikend binnen goan we oet van n mannelk persoon, moakt doar dankboar gebroek van.
n Twijde tweet is inholdelk nait van groot belang. Ainegste nijloatje is, dat golden-aai-zuikers zulvens bie negatief rezeltoat toch n schiere dag in prachtege kontraaien beleven zellen. Veurdail is wel, dat mìnselke nijsgiereghaid toch weer prikkeld wordt. Schriever waarkt noar n doul en nemt de muite om zien lezerspubliek doarin mit te nemen.
Veur mie is t twijde berichtje n eerste kennismoaken mit n deur gehaimzinneghaid omgeven golden aai. Mit dank aan n opmaarksoame kollegoa op redaksie.
’t Is vast n rekloamestunt,’ heb k onverschilleg reageerd.
Toch kiek ik – is t professionele deformoatsie? – vanòf dij dag soms even stiekom op mien account of der nog nijs is. Vergeleken bie t eerste bericht zugst dat zok al redelk wat meer lu aansloeten en in reacties pruifst noast n stok ongeleuf ook wel wat begunnende nijsgiereghaid.
Toch blieven maiste mìnsen aargwoanend. t Wachten is op wat meer dudelkhaid. En ik?
Ik begun veur daarde moal te lezen in Tim Krabbé zien meesterstok: t Golden aai. k Vind, dat ik as stokjesschriever goud veurberaaid wezen mout op de dingen dij ons eventueel te wachten stoan.
‘Wel wait het anonieme Twitterschriever wel inspiroatsie oet Krabbé’s bouk hoald,’ is n oet de locht grepen gedachte, dij mie hou den ook nait löslet.
Ik bin ook mor n mìns en onzekerhaid over t mysterieuze golden aai krigt mie in weerwil van mien Grunneger nuchternhaid langsoamaan in de ban. Of t bouk in de kommende konsternoatsie – n gegeven, woar k aiglieks al reken mit huil – n rol speulen zol, kon k dou nog nait waiten. Of ik zulf dou al in n soortement van goldkoorze terechte kommen bin?
k Denk hoast zeker te waiten van nait. Mien belangstellen was puur beroepsmoateg. In elk onderwaarp zit voak wel n verhoaltje, mor goud – t Grunnegs goud -, ik mout hier nog nait op zoaken veuroetlopen. Ik bin persoonlek ja nait op zuik noar riekdom, nait aans as noar riekdom dij de toal ons budt. In dijzulfde tied dat ik mie verdaip in Krabbé’s bouk, draai ik ook regelmoateg Neil Youngs ‘After the goldrush’.
Woarom?
Weschienlek was t n soort van ingeven, mor veur t zulfde geld gewoon touval. k Haar t bouk nog mor haalf lezen, as k bie eerste beluustern van ‘After the goldrush’ hoast van mien stoule vaal van verboazen. Bouk en ploat hebben as thema n nait te ontkennen overainkomst. Woar Saskia in t bouk van Krabbé angstdreumen het over n n vlaigend golden aai, loat Neil Young in t leste couplet kinder in n roemteschip stappen noar n nije plek onder de zunne.
In mien zuiktocht noar de woarhaid komt t golden aai van 21e aiw veur mie, noa dizze ontdekkens op slag in n hail aander licht te stoan. Saskia is deur n mooiproater mit prachtege veuroetzichten mitlokt en in After the goldrush vlaigen kinder, mit ondudelke beloftes, in elk geval dwongen, n onzekere toukomst tegemuide.
Roadsels kinnen mooi wezen, mor k bin der van overtuugd, as ons ook zokswat te wachten staait, as wat bouk en ploat veurspèllen, den wacht ons nog n bult verdrait en ellìnde.
t Is n dikke weke stil op t internet, as tegen ìnde meert t daarde bericht de wereld inbloazen wordt. k Broek bewust t woord inbloazen, want t effect van t bericht overvaalt ons as n nait veurspèlde swoare störm. Mit de verbörgen kracht om oet te gruien tot n orkoan. Tweet meldt:
‘Tuut het vandoag heur €50.000 golden aai legd.’
Kört, krachteg en tougelieks net zo dudelk as t ondudelk is. Ook bie ons op krantenredaksie maark ik dat onrust in d’haarten van mien kollegoas gruit. Ik neem òfstand van dizze kommootsie en k perbaaier mit aander realistischer ogen noar dizze ophef te kieken.
Doarom besloet ik, n dag noa dizze aankondegen mit n doagliekse stokje in kraant te begunnen. Eerste artikeltje is n inkoppertje. Gaait terogge noar 17e aiw. Noar bedenker van t foabeltje ‘De kip mit golden aaier’, La Fontaine. Foabels binnen daaierverhoalen, mor wel daaier mit mìnselke gewoontes en voak mit voele, filaine, achterbakse streken. Voak ter meerdere glorie van zokzulf mit waineg of gain invoulensvermogen veur heur slachtovvers.
Hebzucht, of t nou noar geld, gold of macht is, heb k opzöcht staait in de lieste mit mìnselke ondeugden bienoa op eerste plek. Nee, nait dat ik dat in mien eerste stokje vermeld heb. k Bin ja stokjesschriever, gain schoolmeester. k Loat t laiver aan de lezers over om aigen konkluzies te trekken. Of zai doartou in stoat binnen? k Heb gain idee. Kinnen je net as deur n ballon ook deur t veuroetzicht noar n golden aai hìnprikken?
‘Wel wil gain €50.000 op zien reken bieschrieven,’ is ain van lezersreacties op mien eerste stokje.
Eerliekse openhaarteghaid mit n oet t haart grepen opmaarken legt n mìnselk opportunisme bloot, dijst ook woarnemen kist bie ìndejoarslötterijen. Den gaait t wel over aander bedroagen. k Heb mie al voak òfvroagd of bedenkers van t spellechie doar wol bie spinnen. Dijzulfde vroag komt ook bie mie bovendrieven as t over n verstopt golden aai hest. Of golden-aai-legger biebedoulens het, blift op dat menent nog verbörgen.
Twij doage veur Poaske vaalt de bom. Mit n speulse animoatsie van n lagende poashoas. Mit n groot, glimmend golden aai in zien körf geft aaierbezörger de bodschop deur, woar wie al weken op zitten te wachten. In drij toalen wordt t volgende bericht wereldkundeg moakt.
‘Over twij doage, op eerste poasdag, om persies tien uur zel ik coördinoaten van vindplek melden.’
Ik bin intussentied aan mien vaarde ‘golden-aai-stokje’ tou. t Aantal ingezonden stokjes noa mien daarde bericht overtreft aal mien verwachtens. Reden, dat ik nait alle reacties publiceren kin het te moaken mit beschikboare roemte in kraant, mor zeker ook mit hoogspannen, nuim t mor overspannen verwachtens van de mìnsen. k Zit al n dag of wat te bruiden op n menaaier om opgefokte spanning onder de mìnsen te tempern.

Dail 2
‘Hou kin ik mien lezers nou woarschaauwen, dat zai zok kop nait gek loaten mouten moaken,’ schut mie regelmoateg deur d’gedachten, as k op fiets op weg bin noar t kantoor in Veendam.
Bie t Nijpekelder Heeresmeer is t mìnsenstil. Zandzoeger dut zien waark geluudloos. Toch is t nait echt stil bie t grote meer. n Zaacht, hoast onheurboar zoemen, as van n ieme, vult de stille mörgenlocht.
’t Is nog veuls te vroug in t joar,’ prakkezaaier ik over t biezundere geluud dat mien oren opvangen.
Desondanks kiek ik mit meer dan gewone belangstellen om mie tou, as mien blik plöts trovven wordt deur n swaart, vlaigend object op zo’n meter of vatteg, viefteg höchte.
’n Drone,’ wait ik zeker.
Zai worden tegenswoordeg hoast overal veur inzet. Boeren, landmeters, koartenmoakers en plietsie moaken dankboar gebroek van nije oetvinden, mor ook de gewone man of vraauw kin zok veur n poar cìnt n onbemand vlaigmesientje mit camera aanschavven.
‘Wereld veraandert in rap tempo,’ is n onontkomboare gedachtenspinsel, dat mie overvaalt, as k deur Jan en Alleman verloaten over Zoltweg pedaleer. Mit links en rechts insloten deur windmeulens, eindeloze riegen zunnepanelen en n brommende gaslokoatsie verlang ik onbewust weer noar de tied dat de boer hier nog kunk en allainheerser was.
Haile weg noar Veendam blift t swaarte monstertje mie bezegholden. Der bruit wat in mien bovenkoamer, net of k in dat lutje stokje tussen Heeresmeer en de Wieke wat mist heb. k Prakkezaaier mie n ongelok. Oorzoak van mien onrust blift evenwel n sloten bouk. De zeurende zemelkont, dij mie zo voak begelaaidt geft nait makkelk op en zit mie konstant te porren:
‘Wakker worden, Cees Maggelt, doe mist wat.’
n Ketaaier loater loat ik mie op kantoor op stoule plovven. Mui van t fietsen en mien zemeloar op achtergrond. k Mout miezulf vermannen en begun noa n zetje aan mien vaarde ‘aai-artikel’.
t Wordt n verhoal over t maist beluusterde radioprogramma in de geschiedenis. t Overbekìnde verhoal van HG Wells over invoasie van Marsmannetjes, deur de bekìnde acteur Orson Welles ombatterijd tot n hoorspel. t Zesteg menuten durend radiopergram bestaait oet bedraiglek realistische nijsberichten, dij n weergoave geven van inval van boetenoardse wezen. t Gevolg van dizze nepdocumentaire is dat luusteroars, woarvan maisten gain idee hebben dat t om n in mekoar draaid hoorspel is, in blinde paniek mit heur haile hebben en holden op de loop goan en de stad New York ontvluchten. De chaos, dij dit mit zok mitbrengt mout deur radiomoakers veurzain wezen. Toch het Orson Welles der veur kozen om dit spektoakelstok oet te zenden.
‘Zol golden-aai-legger hier n veurbeeld aan nomen hebben,’ is n vroag dij mie konstant deur de kop spoukt. Veur t eerst loat ik t nait bie zo mor n verhoaltje, mor woarschaauw k mien lezers kop nait op hol te loaten brengen.
As kraante mit mien verhoaltje zotterdoags vroug bie d’mìnsen op matte vaalt, rest ons nog n dag tot ……. de hel lösbrekt?
Sundoags mag k groag oetsloapen. Nuigen om poasbrunch bie mien ollu te vieren, sloa’k om ondudelke redens, ook veur miezulf òf. Dat leste, duurf k nou wel veur oetkommen, klopt nait hailemoal. k Zel t perbaaiern oet te stokken.
Zotterdagmörgen bin k noamelk overvalen deur n nait mit noam te nuimen burgemeester. Veul vaalt der over dat bezuik nait te vertellen, mor vanoet vaileghaidsregio Grunnen was hom vroagd ketakt mit mie op te nemen. Mien stokjes in kraant waren heur opvalen en zai vruigen zok òf of ik meschain meer wos van t mysterieuze golden aai. Woar t op dele kwam, zai kregen indrok dat ik meer wos van achtergronden en de lu dij achter dizze actie zaten. Aigliekse reden van zien veziede was, zai muiken zok zörgen over n grote touloop van mìnsen. Noar eer en gewaiten heb k zegd, dat al mien stokjes in kraant op persoonleke titel publizaaierd binnen en dat ik net as hom volledeg in t duuster tastte hou zok de dag van zundag òfspeulen zol. Woar ik in openboarhaid mìnsen perbaaierd heb te woarschaauwen waren achter de schaarms van t openboare leven vaileghaidsregio’s dus al drok in de weer om veurzörgsmoatregels te nemen. Op mien vroag of zien kollegoa’s in t haile laand zok ook zoveul zörgen muiken, heb k gain antwoord kregen. Netuurlek nait. Hai was ja nait kommen om mie informoatsie te verschavven. k Heb goie man noa t gesprek den ook waineg lozer, dan mien stokjes in kraant al oetdrokt haren, noar hoes sturen mouten. Wat ik hom nog mitgeven heb, is de belofte, mog k onverhoopt wat biezunders heuren of aanderszins mitkriegen, dat ik n telefoontje plegen zol.

Dail 3
As zundagmörgen aanbrekt heb ik n deurwoakte nacht deurmoakt. t Golden aai het mie bliekboar zo bie de kladden, dat ik van alteroatsie sloap nait te pakken krieg. t Gevolg mag dudelk wezen, ik sloap deur wekker en hoanegekraai hìn en word tegen haalf negen deur n kollegoa oet bère beld.
‘Hest al heurd?’
Ik schrik nait allendeg as k noar loate wiezers van t lutje klokje kiek mor veural van de hypernerveuze toon van mien vraauwelke kollegoa. Reden wordt snel dudelk.
‘Lagende poashoas het net n twitterberichtje oetzonden.’
‘En woar vindt t feest ploats,’ vroag ik snel.
Zai kin mie doar gain antwoord op geven en as k heur wegdrokt heb, is t eerste wa’k dou, mien mobieltje pakken.
t Is n opmaarkelk berichtje en k snap votdoadelk woarom kollegoa mie niks vertellen kon. Poashoas herken k nog van veurege keer, t is dezulfde. As n male kloune danst hai, alsof e n polonaise lopt, veur n camera hìnneweer. Ik krieg der t hìnneweer van.
‘Carnaval is al òflopen, voaderman,’ franter ik.
Op achtergrond zai k n oetvergrote foto van wotter en bos.
‘Dat kin overal ja wezen,’ stel ik vervolgens teleurgesteld vast.
Wat n hopeloze boudel toch. As poashoas volk trekken wil, mout e toch dudelker aanwiezens geven.
Baange dat ik wat mist heb, bekiek ik t zotte teneelstokje nog n keer en k zet tougelieks t geluud op mien telefoon wat haarder. Hail zachies heur k accordeonmeziek. t Puzzelt mie en k wait dat nait de dansende poashoas mor foto en achtergrondmeziekje dé aanwiezens binnen, woar k mie op richten mout.
k Heb nog anderhaalf uur, veurdat spreekwoordelke bom barsten zel. Van de foto huif k niks te verwachten, t meziekje klinkt mie wel hail bekìnd in oren. De wieze is zulvens overbekìnd. Woorden ontbreken. k Prakkezaaier mie suf. En toch heb k t gevoul, da’k t antwoord al wait.
Veur zoveulste keer loat ik t filmke aan mie veurbiegoan, luuster nog schaarper of der nog wat verbörgens te ontdekken vaalt en veur twijde moal biet ik dansende poashoas tou:
‘Carnaval is over!!’
Noa dizze drij woorden goan mie hoaren op t haile liggoam rechtoverìnne stoan.
‘Carnaval is over.’
Dat is de melodie. Mien zuiktocht het rezeltoat. Joaren leden wuir t noamelk al zongen deur de Seekers en as k de Engelse tekst mitjaauwster – zingen kin k ja nait – schaaiten mie de woorden van bewaarken in mien aigen landstoal ook zo te binnen:
‘Van Veendam noar Olde Pekel, van Olde Pekel noar Veendam ….’
Dat is hom. k Heb t vonden. Poashoas het zien golden aai verstopt aargens tussen Olde Pekel en Veendam en ik begun as n bezetene te prakkezaaiern, woar k foto ploatsen kin. Woar hest bos en wotter. Achterainvolgens schaaiten mie bekìnde beelden aan mien geestesoog veurbie.
‘Emergo.’
‘Hoetmansmeer.’
‘Heeresmeer.’
Bie eerste baaiden bin k hoast zeker van nait. Heeresmeer den?
k Besloet achter mien computer te goan zitten om doar t twitterbericht nog es goud te bekieken. n Oetvergroten kin voager, mor soms ook dudelker beelden oplevern. As k aargens in rechterbenedenhouke n bootje aantref, dij op n zandzoeger liekt, wait ik t zeker. Bie t Heeresmeer zel vanòf tien uur n goldrush ontstoan, dij ongekend is veur Pekel.
Toch twievel ik. Zol ik ainegste wezen, dij de goie konkluzie trokken het? Of heb ik t toch fout.
Automoatisch pak ik telefoon. Nait om mien bureauchef te bèllen, mor om aan mien òfsproak mit burgemeester te voldoun. In t kört:
‘Burgemeester, t is meugelk, dat t golden aai aargens tussen Delf en Overschie verstopt wordt, mor k heb zo’n vermouden, dat t Pekelder Heeresmeer n toustroom van volk te wachten staait.’
Noa dit belletje bin k op fietse stapt en sneller dan ooit heb k òfstand tussen mien hoes en Pekelder zandgat òflegd. t Was der mit nog n lutje haalf uur te goan nog toamelk rusteg. n Enkele hondenoetloater en n verdwoald stel heb k aan de boorden van t grote meer aantrovven. O, joa, dat zol k hoast vergeten. t Zachte bromgeluud, dat mie vrijdoags al opvalen was, zat ook weer in de locht.
Om klokslag 10 uur wordt t leste twitterbericht ploatst. Kold en zoakelk stoan de coördinoaten:
53°5’NB – 6°58’OL
Ik heb dus geliek en k vroag mie tougelieks òf of burgemeester wat mit mien opmaarkens doan het. As de run noar t golden aai lösbarst, mouten der toch nou al plietsieagenten, of in elk geval BOA’s kloarstoan. Ik kiek in richten van Zoltweg en de Wieke en zai naargens n spoor van schrikhekken of stopborden. Ook bie Nij Pekel binnen der nog gain activiteiten van welke verkeersregulerende personen den ook te zain. k Denk terogge aan mien leste verhoaltje, aan de oettocht van t paniekerge volk in New York. Doar vluchtten lu veur n invoasie van boetenoardse wezens. As t lopt zoals poashoas t bevolen het, den kriegen wie n invoasie te verwaarken van wel hail aarg oardse wezens mit wel hail aarg oardse (on)hebbelekheden.
Tegen kwart over tiene bin k, bie aankomst van eerste hordes goldzuikers op fietse stapt en noar mien ollu vertrokken. Veur t poasontbijt. Zai waren wel bliede mit mien komst. Haren aiglieks ook wel n beetje op mie rekend.
‘Haarst t drok?’ vruig mien pabbe dou k n lekker krìntstoetje van schoal pakte.
Even heb k twieveld of k t haile verhoal vanòf t eerste twitterbericht aan heur oetstokken mos. k Heb der van òfzain. Veur n inkiekje in t mìnselk karakter von k stee en tied nait pazend.  Meschain, dat dij zulfde mìnshaid over nait aal te lange tied zokzulf bewondern kin op bewegend beeld. Drones hebben doar vervast nait veur niks vlogen.
Tuutaaichie het mie traauwens lekker smoakt.

Cees Maggelt