Opa

‘Moust ons jong nait aal haand boven kop holden.’
t Is Greetje n doorn in t oog, dat heur voader Kareltje aingoal bie alles perbaaiert te verschonen.
Kareltje is volgens mouder soms zo drok en bie tieden zo lewaaierg, dat heur haile hoesholden der onder te lieden het. Den mag hai wel t etiket ADHD opprikt kregen hebben, t betaikent nait, dat e doarmit n vrijbraif kregen het om te doun en te loaten hou t hom oetkomt.
‘Regels gelden net zo goud veur hom as veur d’aander kinder,’ het z’heur pabbe wel es veur de vouten gooid.
‘Och,’ zee dij den, ‘mit sommege kinder moust gewoon n beetje meer geduld hebben.’
Kareltje dee aan zokse diskuzzies nooit mit. Hai was zien wereld aan t verkennen en voulde t leven as ain grote oetdoagen. Zunder terogholdendhaid of schoamte.
‘Hai is net n voatje buskruut,’ het meester Hoan hom wel es mit vergeleken.
‘En den moust dien luzzivers wel in d’buutse holden,’ het dijzulfde meester wel es mit n braide laag aan ollu verkondegd.
Joa, op school was e nait aans as thoes. Woarom zol e ook. Kareltje von t ook mor onzin, as aander kinder of grote mìnsen zeden dat hai nait zo drok wezen mos. Hai trok den wat mit scholders en docht:
‘Ik drok?’
Nee, zokse onzingesprekken waren nait aan hom besteed.
Opvalend was wel – al was t verbörgen veur de boetenwereld – dat Karel Spring in t Veld n hail aander kaante van zien gedrag zain luit, as e bie zien opa op bezuik ging. En dat beurde regelmoateg.
Moggen je denken, dat e zien haail bie opa zöchde om even tot rust te kommen, omdat zien moeke hom bevubbeld t hoes oet bonsjoerd haar of omdat e oremes mit jongens op school had haar, den hebben je t mis. Nee, bie opa was t noamelk nooit rusteg, doar haar e t juust ekstroa drok. Soamen mit opa knutern in de grote schure of as t de tied van t joar was, opa mithelpen op zien toenakkertje. Dat was zien lust en zien leven. Mor t allerlaifst zat e in de grote keuken noast opa as dij op zien proatstoule zat en as der weer n nij verhoal oet t laange zeemansleven van opa op toavel kwam, den zat Kareltje mit open mond te luustern.
Mor dat is al weer n zetje leden.
Opa is n week of wat leden oet tied kommen. Plötse dood het de haile femilie ontdoan achterloaten. Ook Kareltje. Dat van ain op aander dag zien beste kammeroad hom in de steek loaten haar, was nait te begriepen. t Lege stee dat opa achterloaten haar, was nait allendeg n fysiek gemis, veur t eerst in zien leven kreeg hai t besef van onomkeerboarhaid van de dingen. Nait dat e doar mit zien pabbe of moeke of mit zien oma over pruit. Of mit de meester, loat stoan de jongens van de klas. t Is ook nait zo, dat mìnsen in Kareltjes omgeven nait van alles perbaaierden om hom oet de schienboare put te trekken. Hai zee t nait mit zoveul woorden, mor aan zien haile holden konst maarken:
‘Loat mie mit rust.’
Omreden dat t leven, ondanks zokse heftege zoaken as n overlieden, toch aaltied mor deurdraait en elkenain zien stee in de nij ontstoane orde perbaaiert weer te vinden, vuil t in t begun aal nait zo op, dat Kareltje zo in zokzulf keerd was.
‘Hai mout pabbes dood verwaarken,’ zee Greetje wel es tegen heur man as t over heur oldste zeun ging.
Geruststellende woorden waren verpakt in n daipe frons. Zai zag dat hai t stoer haar en mos tougeven, dat zai doezend moal laiver n drokke Karel haar dan t lusteloze kirreltje, dat zai d’leste tied veur ogen haar. Z’haar om knuvveld en z’haar hom, hailemoal in tegenstellen tot heur netuur, toch perbaaierd n beetje te verwennen. Karel haar nait thoes geven. Hai haar drommels goud deur, dat zien moeke toneel speulde en noa zo’n schienvertonen was e maisttied noar boeten lopen.
Woarhìn?
Dat wos gainaine. Nee, hai luip nait noar t voetbalveldje bie de school of wat ollu hoopt haren, dat hai t grootolderliek hoes weer opzuiken zol. Niks van dat alles. De drokte van zien kammeroaden was hom n graauwel en t verdrait van zien oma herinnerde hom allendeg mor aan de tied van hou t west was, mor nooit weer worden zol. Hai wuir mor deur ain plek op de wereld trokken en dat was t stee, woar ze zien opa noar tou brocht haren.
Ollu hebben t mor zo loaten. Zai wozzen t ook nait meer.
Vandoage het de wereld, ondanks t slechte weer boetendeure veur mouder Greetje weer n beetje n aander aanzain kregen. Dou Karel tussen de middag thoes kwam veur t brood eten en mit n opgewekt ‘moi’ aan toavel zitten ging, leek t net of de zunne n beetje begon te schienen. Karel pruit olderwets drok en deur linnen en wollen over de schoolmörgen en mit noame over dij haalfmale meester Hoantje. t Was of heur n stain van t haarte vuil en zai kon tiedens toavel oproemen nait noaloaten te vroagen:
‘Mist doe opa nog aal zo aarg?’
‘Joa, sunt guster,’ was t kedoate antwoord.
Zai schrok en woar zai noa dizze leste opmaarken n verdraitege Karel docht te zain, ontdekte zai onverwachts weer n glinsteren in zien ogen en mit n soort van bliede berusten luit hai heur waiten:
‘Hai het zegd, dat e op raaize ging.’
Verboazen van mouder wuir nog groter, dou Karel t verhoal vervolgde mit de mysterieuze opmaarken:
‘En ik heb mit hom òfsproken, dat ik net as hai loater ook noar zee goa.’