Alie

Z’hait Alie Streun. Heur leven laank al. Toch is der gainaine in t dörp, dij heur zo nuimt.
En dat het zien reden. Zai het as jong wichtje al de bienoam Alie Struun kregen. Alie is noamelek n onverbeterlieke slikker, n zuitkaauwer van t zuverste wotter. Sukkeloa of zuurstaange, drop en massé, Alie vindt alles even lekker. En wat der thoes nait te bikseln vaalt, dat krigt ze aargens aans wel in handen, en in de mond. Niks is noamelek vaileg veur heur griepgroage vingers. Kwoie tongen beweren, dat heur mopsneuske t vermogen het om deur deuren en muren hìn de zuiteghaid te roeken.
Nou denken ie weschienlek dat Alie n woepsterd van n wicht is. Mis. Hailemoal mis. Alie is zo dun as n latte, t liekt wel asof ze net as heur knienen deur de reupe vouerd wordt. Zo moager, zo liederlek dun, je zollen der hoast meelie mit kriegen. As Alie noa schooltied mit n vrundinnetje mitging noar hoes, den zee dij heur moeke as vanzulf:
‘Lust zeker ook wel n stoetje, wicht.’
Doar zee Alie gain nee tegen. Zai lusde ook wel twije, as t kon. Honger lag aaltied op de loer en zat kon ze nait snel. As vrundinnetjes mouder in d’koamer aan t braaien of sokken stoppen was , snaaide Alie in vrumde keukenkasten noar lekker snoepgoud. Veur n stoetje was zai nait mitkommen. Op n duur luip dat natuurlek in de goaten. Bie vrundinnetjes en bie gastvrije moekes. t Gevolg van slikkleptomanie? Alie wuir, voak op aanroaden van moekes nait meer nuigd.
‘Gainaine wil nog mit mie speulen,’ zee ze wel es verdraiteg. En wat dut n verdraiteg kind? Dij begunt weer te slikken.
Ainegste stee, woar Alie nait aan eten docht, was op school. Zai was n leergiereg wichtje, dat alle kennis as n dreuge sponze opzoog. Zai was n alleseter. Mit cieverliesten, dij klonken as n klokke, vloog Alie deur legere school en t middelboar onderwies hìn. En dou ? Joa, dat was n vroage, woar nait ain, twij, drij n antwoord op vonden was. Op t lest wuir besloten, dat Alie schooljuvvraauw worden zol.
Tiedens dizze oplaaiden kwam der nog wat opvalends aan t licht. Zai bleef gek op eten en zuiteghaid, mor ook op kirrels. Zai lusde der wel soep van. Zai het zok tiedens de studie aan maineg aankommend schoolmeestertje vergrepen. Doadendrang was groot, heur holdboarhaidsdoatem klaain. Alie kwam ook in de laifde meneg moal mit n sneue neuze vot.
As schooljuvvraauw was zai n golden wicht. Kinder luipen mit heur vot. Net as Kloas Körvenmoaker, van beroep lasser op n scheepswaarf. Dizze scharrelderij kreeg bie hoge oetzundern n vervolg. Dat krigst as de laifde van baaide kanten komt en binnen t joar waren ze traauwd.
Dou Kloas en Alie twij grommen op d’wereld zet haren, begon t bie Alie weer te jeuken. Nee, der kwam gain daarde kind. Zai kreeg wìnst van school en omdat der in dij tied n groot tekört aan leerkrachten was, kon ze zo weer bie heur olde school terechte.
Alsof der niks tussen zeten haar, kreeg t leven weer zien normoale ritme. Alie was nog aaltied dezulfde juf, leerde aander kinder lezen en rekenen, zong mit grompies t hoogste laid, mor was nog niks òfleerd.
Dat ondervonden kollegoas noa n zetje. Bie d’ain verdween n puutje baaltjes oet tazze en n aander was inains n roltje drop kwiet. Bie weer n aander was der n stok leverworst oet broodtrommel verzwonden en de vaarde, zulf ook n dikke slikkerd, was zien sukkeloa zo mor kwiet. Onderzuik onder kinder leverde niks op. Doader mos hoast wel n linkmiegel wezen.
Op n male dinsdag, t störmde meroakels, kwam de oap oet de maauwe. Noa schooltied was der n leroarenvergoaderen. Dou elkenain kloar zat en veurzitter begunnen wol, zee e verboasd:
‘Woar is Alie aiglieks.’
Alie zat nog nait op heur vaste stee.
‘Zai is t vast vergeten en zit nog in klazze,’ zee kollegoa Astrid.
Zai haar t goud schoten, want dou zai Alies klazze binnenstiefelde ston dij drok heur gezichte te poetsen veur spaigel. Astrid keek nog es goud, kreeg ogen as theeschuddeltjes en ruip:
‘Mìns, wat zuchst doe der ja oet. Hest dien haalve gezichte ja swaart.‘
Alie kon bounen wat ze wol, zai kreeg t swaarte spul nait van t gezichte òf. Wel dat ommans had haar?
Jan Broesder. Hai was t noamelk zo zat, aal dat gejat van snoep oet zien loatje, dat e der wat op bedocht haar. Hai haar binnenkaant van n bakje mit kokindjes swaart moakt mit SwaartePietjesschmink:
‘Wel van d’kinder nou nog ainmoal in mien loatje duurft te rommeln, krigt t spul aan handen en op gezichte en den wait ik wel de doader is hier op school.’
Dat bleek dus nait ain van de kinder, mor kollegoa Alie.
Volgende dag mos zai op t matje kommen bie directeur. Ze dee t haile verhoal van vrouger en hou zai doar onder leden haar en snokde t oet van verdrait:
‘Astoe mie nou beloofst, dast nait weer dust, den loaten we t hier bie,’ zee vergevensgezinde directeur. Zai zol t nooit weer doun, beloofde ze mit haand op heur haarte.
t Ging n weke goud. Tazzen en loaden kregen gain vrumde bezuikers meer en de rust onder t personeel leek weerkeerd. Tot t gedonder in de gloazen vannijs begon. Alie kon t nait wezen, zeden kollegoas tegen nander, dij haar ja beterschop beloofd. Zol der den onder kinder n baaltjesdaif geboren wezen? Mor de regelmoat van verdwenen slikkerij dee elkenain zo aan t veurege affeer denken, dat konst op vingers van ain haand wel noatellen: Alie was dus wel weer op struun.
Ook al ontkende ze bie hoog en leeg, gevalen spraken veur zokzulf.
Zo het zai n weke laank mit n blaauwe tonge rond lopen ( kollegoa Geert haar dizze snoepkes in feestwinkel op kop tikt ). Ook het ze n poar doage mit wiesvinger in t verband lopen, omreden ze zok blesseerd het aan n moezevale bie Janske Mulder in d’loa. En noa elke misdoad kreeg Alie t aan de stok mit heur directeur. Dij wuir aal vergrelder en het heur dou veur de keus steld:
‘As t nou nait opholdst mit dit gesteel, den geef k die aan bie plietsie.’
Noa t leste rappelement was t weer evenpies rusteg, mor nait veur laank.
Zo kreeg Alie n mooie foto van zokzulms, nomen op t mement dat zai buroloa bie kellegoa Astrid opendee. n Kunststokje van amateurfotogroaf Aalbert, dij mit n ainvoudeg droadje en n fototoustel dit veur mekoar prakseld haar:
‘Knappe mìnsen kommen aaltied lillek op foto,‘ was t ainegste kommentoar van Alie, dou Astrid heur de foto onder neuze drokte.
‘Alie, woar mout dat mit die hìn??? zee directeur moudeloos deur t aanholdende gesteel.
Goie road is duur. En heur aangeven bie plietsie, woar directeur al mit draigd haar, ging hom aiglieks ook weer te ver.
‘Zol heur kirrel hier wel van waiten,‘ zee Jan Broesder op n moal in wandelgangen van school tegen Geert Zwik. Geert kon doar netuurlek gain antwoord op geven. In overleg mit directeur wuir dou besloten, zai zollen es n moal bie Kloas Körvenmoaker op veziede goan.
Kloas heurde der van op. Hai haar dit nooit verwacht van zien aigen vraauw, mor stelde baaide manlu gerust. t Zol van nou òf aan òflopen wezen. Nait dat ze der vertraauwen in hadden, mor dat duzzen ze nait haardop te zeggen. Zai haren mor wat meelie mit Kloas. Hou hai dat veur mekoar boksen mos.
Mor hou gek t ook klinken mag, vanòf dij dag was t strunen en stelen van Alie doan. Noa de daarde weke bleef ongeleuf in de hazzens van kollegoas spouken..
‘Zol Alie echt genezen wezen van heur slikkleptomanie?’ zeden ze, voak mit n wantraauwende blik noar Alie tegen mekoar. Kwoadsprekers hebben in dij tied beweerd, dat Kloas zien vraauw weschienlek wat op t jak geven het. En doarmit d’oplözzen kreëerd haar. Aandern dochten meer in d’richten van omkoperij:
‘Meschain het e heur wel n nije bontjaze beloofd.’
Wozzen zai veul. Zai konden niks aans as noar plötse gedragsveraandern roaden. t Wizze binnen kollegoas nait gewoar worden.
Kloas Körvenmoaker, scheepslasser van beroep, stak aal dij beroepspedagoocheloars noar de kroon. Hai haar gain oplaaiden veur t onderwies volgd. n Nuchtern verstand haar e wel en as koldegrondpsycholoog bedocht e zien aigen oplözzen .
Op de oavend, noadat Jan en Geert op veziede west waren, vertelde Kloas onder t waarm eten zien kinder n verhoaltje. Over zien waark. n Verhoal over n puntlasser:
’n Vakman,’ zee Kloas snarend tegen zien kinder, ‘gainaine dij de noadjes zo mooi aan mekoar krigt as hai.’ En zo wos Kloas nog wel veul meer goie aigenschoppen, om kollegoa-lasser op te hemeln:
‘Hai moakt wel drij meter in t uur.’ 
Nou, zeden kinder, dat dat best n haile ìnde was.
‘En hai waarkt wel twaalf uur op n dag.’ 
Dat vonden lutjen n beste zet.
Dou keek pabbe Kloas inains hail zörgelk.
‘Wat ter was,’ wollen lutje grompies waiten.
‘Vandoage het e mie in vertraauwen verteld, woarom hai zo voak overwaarken mout.’
Verboazen op zörgelke gezichtjes was echt.
‘Hai het noamelk schulden en hai mout wel zo laank waarken om aal dat geld weer bie mekoar te verdainen.’
‘Woar haar hai den schuld aan,’ wollen kinder waiten. Begrepen zai veul, wat schulden waren.
As n soamenzweerder, dij n plan mit zien aigen kinder bekonkelefoefelt, boog Kloas wat noar veuren en zee:
‘Kinnen joe n gehaim bewoaren?’
Dat konden zai wel.
‘Nou,’ zee Kloas fluusternd , ‘zien vraauw het in winkels stolen. Klaaier, en onderboksems en ook jurken. En dat het plietsie ontdekt. Nou mout hai alles terogge betoalen aan klaaierwinkels.’
‘Wat aarg veur dij man,’ zee klaaine Kees.
‘En veur zien kinder,’ vulde lutje Merie aan.
‘En wat gemain van dij vraauw,’ vonden ze baaident.
‘Komt ze nou ook in t hok,’ zee t lutje jonkje eerlieks.
‘En komt ze den ook op wotter en brood,’ vruig t nijsgierege wichtje.
‘Brood mit zaipe?’ zee t jonkje weer.
‘Nee,’ zee Kloas geruststellend, ‘as e alles terogge betoalen zol, den huift zien vraauw nait in t hok.’
‘Hai mout den toch ook wel slim wies mit zien vraauw wezen, aans dee e aal dat waark nait,’ zee Merietje mit n daipe zucht.
Kloas keek zien dochtertje es even goud aan. Zai haar de spieker op kop sloagen.
‘Joa, kinder, je mouten soms wel wat veur mekoar over hebben, mor…,’ zo luit e der noa n zetje op volgen:
‘As aine t weerd is, den doun je dat ook wel.’
Kloas haar zien verhoal doan en hai gloop, onder t noar binnenschoeven van n vörke mous, even opzied noar zien aigen vraauw. Aan heur oetdrokken haar e genog, t bericht was binnenkommen.