Neutenkroaker

Der goan roare proatjes deur t dörp. As n lopend vuurtje goan d’verhoalen over biezundere gebeurtenizzen van d’ain noar d’aander. t Binnen ongeleufelke verhoalen, woar gain mìns n verkloaren veur het.
t Begon n zetje leden mit t onbegriepelke verhoal van de femilie Westers. OIdere mìnsen, al joaren op Drees. Kinder t hoes oet, mor nog goud vereg en blied mit heur lutje aarbaaidershoeske en grote toene aan Achterweg, n ìndje boeten t dörp. t Verhoal is snel verteld. Man en vraauw liggen soavends net op bère, as zai in heur eerste sloap steurd worden deur t onopholdelk getik op sloapkoamerroet. Haarm Westers stapt noa n poar menuten grammieteg van bère om te kieken wat oorzoak is van tikkerij. t Is net of der aal gounent mit lutje staintjes tegen roete gooien. Hai denkt aan vervelende kwoajonken, mor as e gedienen aan kaante schoft en mit neus aan roete noar helderverlichte moanhemel kikt, zugt e naargens aineg bewies van zien veronderstellen. t Ainegste wat hom opvaalt, is dat der n vrumde auto op daipswaal staait.
‘Zel we pech had hebben,’ denkt hai.
Omdat t getik stopt is, kropt hai weer tevreden noast zien vraauw onder waarme dekbère. Hai ligt nog mor net, as t zulfde gedonder weer vannijs begunt. Hai vlogt weer van t nust, scheurt gedienen hoast van d’hoaken, mor mout konstateren dat der weer niks te zain is. Bie daarde moal wordt Haarm zo maal in d’hoed, dat hai grammieteg bainen boeten bère slagt, mit veul rouplewaai en grote stappen d’sloapkoamerdeure hoast oet scharnieren trekt en … in koamer op kop tegen n vrumd persoon aanlopt. Hai het zunder noadenken oethoald en vrumde sinjeur zo’n abbedoedas verkocht, dat kirrel veur holtkaggel liggen bleef. Haarm is dou mit zien honderdvief kilo bovenop hom goan zitten, het zien vraauw Triene opdracht geven om plietsie Pinkster te bèllen en is zo laank in zulfde holden zitten bleven tot veldwachter nachtbroaker in de boeien sloagen het.
Kwedeltaante Triene het volgende dag in geuren en kleuren dit verhoal bie slager en bakker verteld. Dat n daif t op heur bezittens veurzain haar, was dudelk. Dat e ongemaarkt via keukenroam binnenkommen is, lag veur n groot gedailte aan heur zulf. Daivenklaauw haar dit veurkommen kind.
Mor wel Haarm en Triene Westers woarschaauwd het deur aingoal op t roam te tikken, is nait noa te goan.
‘t Is vervast n roodborstje west,’ hebben dörpsgenoten perbaaierd n oetleg te verzinnen.
t Twijde verhoal is net zo’n puzzelverhoal, woar gain taauw aan vast te knuppen is. n Jonge vraauw mit twij lutje kinder zit op n mörgen kovvie te drinken. Zai het lutje baby net in waige legd en drijjoareg dochtertje speult veur heur vouten op grond. De kovvie smoakt, noa de drokte van de mörgen, goud. Net as zai denkt, k goa n zetje rusteg televizie kieken, heurt ze n twijtonege hoorn.
‘Ta-tu, ta-tu.’
Zai legt òfstandsbedainen op toavel en gaait nijsgiereg veur roete stoan kieken. t Is rusteg in stroat en behaalve buurvraauw van drij hoezen verder, dij bezeg is stroate te vegen, zugt zai gain aander mìnsen. Mor ook gain brandweerwoagen.
Zai beslot weer te goan zitten, schenkt eerst heur dochter n gloaske ranje in, kikt even bie lutje potje en gaait den op baanke zitten. Net as ze knipper weer in handen het, begunt sirene weer te loeien. Veur twijde moal lopt ze weer noar t roam, zugt dat vraauw Jacobs kloar is mit vegen en lopt den noar t achterste roam om te kieken of doar wat loos is. Mor ook doar is t aal oet en dood. Even twievelt ze nog of ze noar boeten goan mout, om te kieken of der doadwerkelk wat aan de haand is, mor dat duurft ze mit twij lutje kinder nait riskeren. As ze veur daarde moal, toch wel wat onrusteg op baank wil goan zitten, heurt ze weer t zulfde brandweeralarm en dit keer nait ain of twij moal, mor toerloos achter mekoar deur. As ze noar gaang lopt, roekt ze n brandgeur en op t zulfde mement zait ze dat der rook oet meterkaaste komt. Zai denkt aan heur baaide kinder en het vluchtplan aiglieks al kloar, mor veurdat zai vertrekt belt ze eerst 1-1-2. Vief menuten loater vlogt der n brandweerwoagen mit veul lewaai en blauw licht heur stroat in. Vraauw het mit twij lutje kinder zo laank onderdak vonden bie vraauw Jacobs. De brand is in de kiem smoord. Gelokkeg wel, want t haar wel aans òflopen kind.
As dijzulfde dag verslaggever Cees Maggelt bie de vraauw op veziede gaait en heur verhoal optaikent over wonderboarlieke woarschaauwen, schot hom t verhoal van de femilie Westers weer in de zin. Hai schrift dij oavend t opzainboarende verhoal over twij kantjeboord reddens, woar gainaine n verkloaren veur geven kin. Dat t mosterd noa de moaltied was, dee niks aan zien verhoal òf, t feit blift, dat wonderlieke hulpacties mìnsen in t dörp veul kopschraberij opleverd het.

Guster zat Veerle in vrouge veurjoarszun lekker in schoel achter in toene. t Spannende bouk, dat zai las brocht heur hailemoal in n aandere wereld. As der plöts n vogel over vlogt, schrikt ze even op en is oet heur konsentroatsie. Ze kikt even in t rond en net as ze weer wil begunnen te lezen heurt ze stemmen aanderkaant schutten. Normoal gain nijsgiereg Aagje, wordt zai dit keer trokken deur eernsachteghaid van t gesprek, dat onzichtboar veur heur voerd wordt.
‘Waist wel dat olde boerenschure van Theeuwesen vrumde kostgangers het?’
‘Hou bedoulst?’
‘k Bin der net overvlogen en t rook doar zo vrumd.’
‘Boeren binnen ook aan t mizze streuen.’
‘Nee, dit is echt wat aans.’
‘Wat denkst.’
‘k Bin bange dat zok doar in dij olde, leegstoande schure criminelen opholden.’
‘Woarom denkst dat?’
‘Der liggen blaauwe voaten achter op t haim.’
‘Dus toch kunstmizze?’
‘Waist toch dat ze van kunstmizze ook drugs moaken kinnen!’
‘As t nait vertraauwst mout plietsie woarschaauwd worden.’
‘Mouten we den bie veldwachter weer op roete goan tikken?’
‘Ik denk dat dove kwarrel dat vervast nait heurt.’
‘En mit n loeiende sirene kinnen we hom den ook nait klouk moaken.’
Veerle het op dat mement alle belangstellen veur heur bouk verloren. Zai denkt aan t krantestokje, dat ze lestent lezen het over last-minute ontdekkens en wat ze aans nooit doun zol, dut ze nou wel. Ze gaait stoan, schoft heur stoule tegen schutten aan, klimt der bovenop en zugt tot heur verboazen dat der gain mìns te bekennen is. Wel twij sprutters. Zai zitten op kronkelhoazeloar bie buurman in toene en reveln as groten. Pas noa Veerles ‘moi’ schrikken ze op.
‘Moi,’ zegt aine sprutter.
‘Luustervinkje speulen?’ vragt d’aander.
‘Nou, nee, mor as ie baaident zo haard roupen, moust hoast ja wel luustern.’
‘Goa nou mor weer noar dien aigen pabbe en moeke,’ zegt eerste sprutter vranterg.
‘Of zel k joe mithelpen?’
Baaide vogels begunnen haard te lagen.
‘Zol ik veur joe noar veldwachter Panjer Pinkster goan en hom t verhoal vertellen?’
Sprutters mouten nou hoast nog haarder lagen.
‘En doe dochst dat dij man die leuven zol?’
‘Woarom nait?’
‘Pas mor op mien wicht, de aanbrenger moakt zok zulf voak ook verdocht en meschain, omdast doe nog n lutje wichie bist, kin e ook dien ollen ter verantwoorden roupen.’
Veerle schrikt van dizze opmaarken. Zai beseft dat vogel geliek het. Zokswat duurft zai nait te riskeren.
‘Hebben ie den n beter plan?’ vragt zai.
As baaide vogels kop schudden, wait zai, dat zai zulf aan de bak mout.

Snommedoags is t n drokte van jewelste in t dörp. Even boeten t dörp wel te verstoan. Bie de olde schure van Theeuwesen staait n laange riege auto’s aan kaante van weg. Auto’s binnen leeg, want sjefeurs binnen vertrokken. Zai zuiken n goud stee rondom de olde, vervalen boerenschure.
t Berichtje op Facebouk dat der n neutenkroaker spot is, het zulms vogeloars van wied vot noar dizze kontraainen lokt. Omdat invoasie-vogel n zeldsoame verschienen is in Nederland en omdat zai nait achter t net vizzen willen, hebben zai hoes en waark verloaten om mit tele- en groothouklenzen noar t klaaine Grunneger dörpke òf te raaizen.
Heloas, t liekt der op, dat n onverloat heur veur t zootje had het en zai veur niks kommen binnen. Zai loeren en gappen de wiede omtrek òf, mor aal wat ze zain en heuren, gain neutenkroaker. Zai heuren genog vogels in landelke omgeven, mor t bekìnde riedeltje van neutenkroaker, veur d’maisten allendeg nog mor heurd op baand of spaigelploat, blift vot. Sommegen hebben noa n uurtje koldkleumen al besloten weer op hoes aan te goan.
As der n klaain, roodhoareg wichie op fietse aankomt, vaalt dat gain mìnsk op. Net as dat inspecteur Panjer Pinkster hoast op t zulfde mement aan komt rieden op zien dainstfietse om poolshoogte te nemen. t Liekt t sain te wezen veur n veraandern. In de stilte van de noamiddag klinken den inains hail dudelk en sereen de eerste tonen van Tsjaikovsky’s ‘Neutenkroaker’. Op t dak van d’olde boerenschure zain vogelspotters twij sprutters. Twij sprutters dij n poar uur leden in d’gaauweghaid d’eerste tonen van ‘Neutenkroaker’ oefend hebben. Fototoustellen klikken in rad tempo, mor kinnen niks aans registreren as twij doodgewone sprutters. t Is veur elkenain n roadsel, want beeld en geluud akkedaaiern nait.
As sjefeurs teleurgesteld weer op hoes aan goan, blieven Panjer Pinkster en Veerle nog even noakwedeln. t Is veur t lutje wicht nou mor n klaaine muite meer om inspecteur op t spoor te zetten en datgene veur mekoar te moaken woarveur t haile circus bedocht is.
Roare vogels kinnen soms veur oardeg wat ruiern zörgen.