Moord in Veenkelonies

t Beurt netuurlek nait elke dag datter zoks schokkend nijs te melden is. Hou gek t ook klinkt, welke verslaggever zit doar nou nait op te wachten. De ruiern vanòf eerste publikoatsie het, nait allendeg in dizze kontraainen mor zulms op t landelk nijs, onze redaksie wel redelk op de kop zet.
t Is nou n dikke weke leden, dat viskeman dood in zien tìnte vonden is. Dat de moordenoar nog nait vonden is, het vast meer te moaken mit komplekse situoatsie dan met d’inzet van inspecteur Panjer Pinkster en zien traauwe helper Tönnies.
Mochten ie mien krantestokjes òflopen weke mist hebben, zel k veur joe d’omstandeghaiden rond de moord nog even oetstokken. n Kört verslag.
Veurege weke dunderdag komt smörgens vroug n viskeman bie t Wildervanckkenoal, as e honderd meter noar t zuden n gruine tìnte van n nachtvisser zugt. In t twijduustern van de vrouge mörgen mit leeghangende mistflarden boven t vlakke wotter, vaalt hom op dat tìntzaail open staait, mor dat van kollegoa viskeman gain spoor te bekennen is.
‘Dij slept vervast nog, het meschain wel n drokke nacht had en veul broasems aan d’hoake sloagen,’ denkt man en begunt zien aigen visraaive oet te pakken. As d’eerste angel in t wotter ligt, vaalt hom op, dat nachtlaampe van zien buurman nog brandt.
‘Da’s vrumd,’ denkt e, ‘as je goan sloapen dou je joen laampe oet.’
Omreden dat vizzen nait bieten, mor weschienlek nog meer dreven deur nijsgiereghaid over langsloaper in klaain legertìntje, stievelt e over diek noar stille tìnte. Ain glop noar binnen moakt hom dudelk, dat t goud mis is en dat hai hier niks te zuiken het. Ain telefoontje is genog om plietsie-apperoat in waarken te stellen.
Tönnies was dij mörgen agent van dainst, het moordstee mit rood-witte linten vaileg steld en is votdoadelk begonnen mit sporenonderzuik. Dat de viskeman mit grof geweld aan zien ìnde kommen is, was ook conclusie van inspecteur Panjer Pinkster. Dat d’overval onverwachts kommen is, bleek ook al snel, want viskeman het, weschienlek in daipe sloap gain kans had zok te verdedegen. Mit zo waineg broekboare sporen in en rond de tìnte kwam t onderzuik van begun òf aan al op dood spoor.
‘Wel vermoordt nou midden in de nacht n viskeman?’ bleef zowel d’inspecteur as Tönnies doagen laank bezeg holden. Was t n campinggast west, dij bie boer Muskee aan t kamperen was? Of het de dode man aargens in d’femilie of in zien kennizzenkring vijanden, dij hom noar t leven stonden?
‘Meschain het e wel roezie kregen mit d’ain of d’aander dij hier op diek mit zien hond aan t wandeln was,’ haar Tönnies nog perbaaierd de zoak aan d’loop te kriegen.
‘Liekt mie nait weschienlek, Tönnies, as ze al roezie kregen hebben, den is de moord nait tiedens de roezie pleegd.’
Zo begon n periode van kopschraben en inlichtens inwinnen over vermoorde man.
n Ainspanjer, wuir al snel dudelk. Zunder kind of kuken en zunder aanwiesboare vijanden in t dörp. En om n snouk wordt zo’n man nait vermoord.
t Was eerguster, dou ik baaide plietsies aantrof op plietsiebero. Mit tonen in d’aaske en frustreerd deur vastlopen onderzuik trof ik heur om leste informoatsie op te hoalen. Wat ik noamelk waiten wol, was woar aal spullechies van dode man bleven waren.
‘Dij liggen in opslag,’ wos Tönnies mie te vertellen en veurdat ik der op verdocht was, haar Tönnies mie bie d’scholders grepen en mie ongevroagd mittrokken noar d’grote schure achter t bero.
‘Wie mouten wat mit d’inspecteur, Cees,’ zee Tönnies op zörgelke toon, ‘dij man zit der hailemoal deurhìn.’
Joa, t was gain doaglieks waark, wat e sunt n weke op zien bord liggen haar en t was goud veur te stellen, dat e even gain gat meer in dizze zoak zag. Veul was t nait, wat oet dodemans tìnte hoald was.
‘Heurt dit ook bie d’bezittens van de vermoorde viskeman?’ vruig ik, terwiel k n koperen beker in de locht huil.
‘Joa, leuf k wel,’ zee Tönnies wat onverschilleg.
‘k Duurf wedden van nait,’ zee ik.
‘Hou kistoe dat nou waiten.’
‘Dat zel k die vertellen.’
Wat ik in handen haar, was niks meer en niks minder as n kopern beker, dij k nog nait zo laank leden zain haar bie n verzoameln van twij manlu, woar k n interview mit had haar. Baaide manlu, leden van archeologische verainen oet Stad, waren bie ons op dörp op zuik noar kopern veurwaarpen op lege eerappel- en baaitenvelden. Veurwaarpen, dij vrouger hoast zeker mit stroatendrek vanoet Stad as mizze noar d’Veenkelonies brocht waren.
‘En nou zuiken ie ze weer op en nemen ze mit terogge noar Stad,’ heb k koperzuikers vroagd.
‘Ach, wie vinden hier en doar wel es n bekertje, mor t mag aiglieks gain noam hebben,’ hebben ze mie dou verzekerd.
k Zag aan Tönnies gezichte, dat e niks begreep van mien verhoal.
‘Wolst mie vertlellen, dat onze dode viskeman ain van baaide koperzuikers was, dij hier op t laand van boer Bodegom mit metoaldetectors noar koper zöcht hebben?’
‘Nee, dat wait ik pertinent zeker van nait, mor dat koperzuikers en vermoorde viskeman wat mit mekoar te moaken hebben, is mie wel dudelk.’
Mor hou t zat, was mie tot op dat mement nog onbekìnd.
Tot guster. Drok bezeg mit t artikel over koperzuikers, wuir k telefonisch steurd deur n inspecteur, dij redelk over zien toeren leek te wezen.
‘Wilst nait waiten, wat wie vanmörgen vroug ontdekt hebben.’
‘Den haren je mie nait bèllen mouten, inspecteur,’ haar k zeggen wild, mor inploats doarvan zee k:
‘Den is t vast wat biezunders, wat je mie nou vertellen goan.’
Wat Panjer Pinkster mie verklapte, was ook echt onveurstelboar.
‘Daiven hebben vannachts inbroken,’ zee hai.
‘Dat is wat daiven maisstied doun,’ antwoordde ik, mor dat hai mie nait opbèld haar om flaauwe grappen van mie aan te heuren, wuir k al snel gewoar.
t Was n hail verhoal, mor t kwam der op dele, dat inbroken was …. in t plietsiebero. En nait in t kantoor of bie t cellencomplex, mor in d’opslagroemte.
‘En wat hebben daiven stolen?’ was mien eerste vroage.
‘Dat is t vrumde, dat waiten wie nait. t Ainegste, wat Tönnies en ik constateerd hebben, is, dat ze in spullechies van onze viskeman rommeld hebben.’
‘En Tönnies haar netuurlek nog gain lieste moakt,’ maarkte ik vezichies op.
n Kört grommen aanderkaant liene, meschain nait ains veur mie bedould, was wel mien dail en op dezulfde toon kreeg k nog t vrundelke verzuik, asjeblieft niks van dizze inbroak in t dagblad op te nemen. Vanzulf nait. Je goan joen aigen plietse nait te schaan zetten. Dat bie t aantal onopgelöste zoaken weer aine touvougd worden mos, leek mie best wel zörgelk, mor deur t ontbreken van elke aanwiezen over doaders, kwam oplözzen van moord aal verder oet zicht.
Dijzulfde mörgen haar k op t kantoor traauwens nog n aangenoam gesprek mit onze Stadse koperzuikers. Zai waren nijsgiereg noar verschienen van artikel over heur zuik-activiteiten bie ons op t dörp. Wollen t stokje, zoals òfsproken, eerst zulf lezen, veurdat t in kraante kwam. Dat zai tiedens t gesprek best wel veul vruigen over tìntenmoord, von k wel vrumd, mor om redens van geliektiedeghaid ook weer nait zo biezunder. Dat bie d’aarvenis van viskeman ook n kopern beker aantrovven was, heb k bewust nait nuimd. Dat op mien grappeg bedoulde opmaarken bie t òfschaaid: “He’je de buit nou binnen?” hail aarg schrokken reageerd wuir, zette mie toch weer aan t denken. Soamen mit mien eerdere veronderstellen, dat goldzuikers en viskeman op d’ain of d’aander menaaier wat mit nander te moaken mozzen hebben, was t nait roar dat ik n zetje loater weer op plietsiebero zat.
‘Wie mouten toch nog es n keer noar d’schure om alle bezittens van vermoorde man te bekieken,’ zee ik. k Haar t idee, dat d’oplözzen veur t griepen lag, mor dat we gewoon de goie link misten.
In d’kolde schure hebben we alles nog es goud bekeken.
Dat t bevubbeld gain roofmoord west was, bleek wel oet t feit, dat porrefullie mit betoalpazzen en zulvens n groot bedrag aan pepiergeld, onaantast bleven waren. De foto’s in dijzulfde porrefullie hebben we nog mit veul bewondern bekeken
‘Hai haar der wel slag van,’ maarkte Tönnies op. De foto van viskeman mit n dikke broasem oogstte ook noa zien overlieden nog grote bewondern.
‘Wel zol dij foto moakt hebben?’
t Was meschain wel n domme vroage van mie, mor hou krigst nou n foto van diezulf mit dien grote vangst as t allaind bie daipswaal zitst te visken.
‘Mit n fototoustel,’ zee Tönnies wat schamper.
‘En as t allendeg bist?’
Tönnies schudde wat mit t heufd en zee wies:
‘Kiek Cees, zetst die camera op n statief op schaarp, gaaist mit dien vis op n meter of twije stoan, trekst aan t taauwchie en floep, doar hest dien foto.’
‘Zo gaait dat dus?’
‘Joa,’ was t antwoord.
Ik begon wat te rommeln in viskeman zien vissersraaive en vruig:
‘En woar is de camera van onze viskeman den?’
t Duurde ain, twij tellen, dat Tönnies gezichtsoetdrokken van vranterg overging in verboazen. Hai keek wat wild om zok tou, net of e wat zöchde en zee dou tegen zien boas:
‘Dat hebben ze dus stolen.’
‘Wat mien jong,’ zee d’inspecteur trankiel.
‘Inbrekers hebben fototoustel stolen.’
‘En woarom?’ vruig Panjer Pinkster.
‘Omdat ze docht hebben……’ en dou vuil Tönnies stil. Omdat hai t zulf ook nait wos.
‘En nou hebben we dus niks meer?’ zee d’inspecteur.
‘Joazeker wel,’ zee Tönnies mit braide laag op t gezicht.
Joa, dij Tönnies is nog nait zo dom, mor dat kwam pas de volgende dag aan t licht. Dou hai trotsk as n paauw en mit borst veuroet mit ontwikkelde foto’s plietsebero binnenstievelde. Hai haar tiedens t opbaargen veur d’zekerhaid fotorollechie oet t t toustel hoald en bie fotoshop inleverd.
Der waren mor acht foto’s ontwikkeld, mor t ging oeteindelk om de leste. Dou k mit achtste foto, n beetje onschaarp en nait van veuren nomen, noar t roam luip, om opnoame n beetje beter te bekieken, wos k t:
‘Ik denk, inspecteur, dat we Stadse plietsie inschoakeln mouten.’
Op de leste foto was noamelk goud herkenboar ain van baaide koperzuikers op knijen veur d’ingang van lutje tìntje woar te nemen. Mit n iezern staange in haand. Hou e zokzulf op foto zetten kon? Gain idee. Meschain is twijde koperzuiker in t duustern wel tegen taauw aan lopen en het per ongelok zien kammeroad fotografeerd. Veur t zulfde geld het viskeman zulf aan t taauw trokken, dou e snachts gerommel om tìnte heurde.
Hou t verders mit inspecteur Panjer Pinkster gaait?
Meroakels. Hai was bliede dat e bewiezen van moord overgeven kon aan Stadse onderzuiksrechter en hai het noa n weke intensief speurneuzen besloten om even gas terogge te nemen en geniet op t mement van n weekje welverdainde rust.

 

Cees Maggelt