Parfum

Parfum

‘Gooi t mor bie de Waalze bonen.’
t Binnen Wiepkedienes woorden, dij Ampel doun schrikken.
‘Over de bonen?’ zegt e mit n verboasde oetdrokken op zien gezichte en de dubbele vroagtaikens klinken nait allendeg deur in dat körte zinnechie, mor stroalen hom ook d’ogen oet.
‘Gooist dien stront toch nait bie de bonen?’
‘En woarom nait?’
Omdat t veur Ampel n vèr-van-mien-bed-show is, wait e even niks meer te zeggen.
Wiepkediene wel.
’t Is goie mizze veur de bonen, heur.’
Wiepkediene, dij der net over toukommen was, dat Ampel wat besloeteloos mit d’schietemmer deur t achterìnde van t hoes luip te zuiken, was behoorlek schrokken van zien meneuvels. In gedachten zag z’hom al laankoet op dele liggen. Nou en den is der echt stront aan de knikker, want as zai aargens trotsk op is, den is t wel heur mooi opgepoetste grenen vlouer. Moust die veurstellen.
Ampel wost ook nait meer. Hai, t stadse kakmeneertje, dij al joaren nait meer zien aigen òfval huifde op te roemen, omdat in Stad overal al riool-laaidens liggen, wol nait allendeg zokzulf, mor ook zien schoonzuster wel groag van dainst wezen, mor omdat e gain spier idee haar, woar e mit d’strontemmer noar tou mos, is e der mor mit aan de sjaauw goan.
‘Haar hom den ook stoan loaten,’ zegt zai met stemverhevven en zai let der zachies op volgen: ‘doe haalfzeuven.’
‘Joa en den zeker boven zo’n volle schietemmer goan zitten. Mooi nait.’
Dat d’emmer vol was en dat zokswat om n oplözzen vragt, is ook Wiepkediene wel dudelk, mor om den mit zo’n klotsende emmer deur t hoes te goan spouken.
‘As t den nait op toene goien wilst, zet d’emmer den mor achter t hoes bie t voelnisvat hìn!’ zegt ze op t lest, omdat ze zugt, dat Ampel echt hailemoal in de bonen is en zai t gewiebel en gedraai van heur swoager nait langer aanzain kin.
As Wiepkediene even loater n deksel op de volle emmer doan het en n schone emmer in t kakkoamertje ploatst het, nemt zai zok veur om Ampel en Piekie toch mor es even goud aan t verstand te peutern dat zai bie heur in hoes nait mit strontemmers huiven te lopen én dat zai doar in Pekel heur aigen mìnsen en heur aigen strontkare hebben.
‘Elke dunderdag komt e langs,’ zegt Wiepkediene en loat ze der lagend op volgen:
‘Wie zeggen den maisttied, doar komt de boldootkare aan.’
‘En den nuimen je de man achter de kare zeker de boldootkirrel,’ zegt Ampel mit n wies gezicht.
‘Nee, gewoon putjesschepper,’ antwoordt Wiepkediene.
‘Ong?’
Ampel kikt wat ongeleuveg noar Wiepkediene, net of e aan t paailen is, of zai hom meschain veur t zootje het. Dat zokswat nait in Wiepkedienes hazzens opkommen zol, om aine veur de gek te holden, meschain kon Ampel zien schoonzuster doar den net nait goud genog veur.
Aansom was t persies net zo. Kon Wiepkediene d’verdaipens van Ampel den wel goud inschatten? Nee dus, want as zai goud keken haar, den haar ze zain kind, dat Ampels gezichtsoetdrokken hail langsoamaan veraanderde. As ze sekuur keken haar, den was t heur vervast opvalen, dat ter n ondeugende, kwoajongensachtege laag over zien aans zo ondeurgrondelk gezichte trok.
t Verdere  vervolg van t verhoal begon mit n opmaarken, dij veur n boetenstoander weschienlek n oet de locht grepen opmaarken was.
‘Mag ik dammeet wel even bie die in veurtoene snuustern?’ zee Ampel.
d’Snelle veraandern van onderwaarp kwam Wiepkediene hailemoal nait roar veur. Heur swoager was n apaarte, op school al gain beste leerder, ook omdat e zo kört van memorie was en hai kon zok naargens bie dulden. Dat wupsteertege, dat van de hak-op-de-tak-springerge heurde gewoon bie t jongste bruiertje van heur al laank overleden man. Zai haar hom nooit aans kind. Dat was vrouger al zo, dou e nog gewoon thoes bie zien ollen woonde en dat is loater in zien traauwen nog aarger worden. Hai en Piekie binnen aaltied grote feestvierders west en zai spijden in n borrel. As vlaishaauwer was Ampel n haile beste, mor zien alcoholversloaven het zien levend oardeg op de kop zet en t het zien toch al nait zo beste körte-termien-geheugen nait veul goud doan. Gelokkeg beraaiken Wiepkediene van aander femilieleden gunstege berichten, dat Ampel nou al joarenlaank dreuge staait en zai is nait aine, dij doar aan twieveln gaait.
Mor of dat vertraauwen aaltied terecht is, is nooit dudelk. t Is goud zolaank as t goud gaait. Woar zai meer mit in de  moage zit is de vroage van Ampel, of hai wel even bie heur in d’veurtoene snuustern mag.
‘Snuustern?’ denkst ze, ‘wat kin aine nou in n toene te snuustern hebben.’
‘Wat wolst bie mie in toene den?’ zegt ze doarom mor haardop. Heur staait nog helder veur de geest hou Ampel n moal heur haile toene verinneweerd het en onder t mom van ‘k roem die d’veurtoene wel even op’ aal t rout zitten loaten het en alle bloumen noar de ratsmodee holpen het.
‘Rozenbloadjes plukken,’ was t onverwachte antwoord.
Wiepkediene is lamsloagen.
‘Wat wolst doe mit mien rozenbloadjes?’
‘Dat zol k die vertellen,’ zegt e.
Mit n òfwachtende holden is Wiepkediene aan toavel zitten goan en het t verhoal van Ampel aanheurd. t Kwam der in t kört op dele, dat zien moeke vrouger aaltied heur aigen roekwotter muik.
Hou vrumd t Wiepkediene ook in d’oren klonk, Ampel wos t nog aal persies. t Haile perses van rozenbloadjes plukken en tussen n kraante dreugen, n loagje zolt der overhìn, n dag of wat wachten en den alcohol derbie.
‘Den krigst de maist geurege parfum, dijst die mor bedenken kist.’
‘Dastoe dat ontholden hest?’ is d’eernsachtege en verboasde konkluzie van Wiepkediene.
Ampel, dij d’opmaarken van zien schoonzuster as n komplement aanvoart, tikt zok even mit d’wiesvinger tegen d’ziedkaante van t heufd en zegt op n gutege toon:
‘Kontje, kontje.’
‘Enne, o joa, as ik veur die dammeet zo’n lekker roekwottertje moakt heb, den kist in dien schietkoamertje ook òf en tou even spoiten.’
‘Ach, doe haalfmale,’ zegt Wiepkediene en hoalt mit d’schuddeldouk over toavel hìn oet noar heur swoager en alsof e t wìnd is, ontwiekt’e heur mit n snelle bewegen en wupt van d’stoule òf, kikt heur oetdoagend aan en zegt:
‘Mien roekwottertje is van goie kwaliteit en t kin wedievern mit alle dure parfums oet d’haile wereld.’
Wiepkdiene schudkopt es wat.
‘Astoe nog es n keer weer goud wordst, den wordst van gekkeghaid weer maal in de kop.’
As Ampel al noar deure lopt zegt ze woarschaauwend:
‘Aster mor om denkst, dast allendeg d’rozenbloadjes plukst,’ en wil ze der nog op loaten volgen: ‘pas op veur d’stiekels’ mor t is al nait meer neudeg. Ampel luustert al nait meer en is al op weg noar boeten tou.
‘Wat is t ook n biezundere kirrel,’ denkst ze nog bie zokzulf, ‘mor hai is ook wel n goudege kirrel. Dat e dat aal veur mie over het.’
t Voert hier te vèr om t haile perses nog es te herhoalen, wat Ampel bie Wiepkediene in d’koamer aal al verteld het. d’Rozenbloadjes binnen netjes plukt en tussen de bladzieden van t Pekelder Blad te dreugen legd en t zolt is touvougd.
‘Nou is t nog n kwestie van wachten,’ zee Ampel.
‘Hou laank duurt zokswat?’ vruig Wiepkediene belangstellend.
’n Poar doagen.’
En omdat je doar nait op zitten goan te wachten en omdat der in en om t hoes genog te doun was, vergat Wiepkediene d’haile parfummoakerij.
Wat heur wel opvuil, was dat Ampel en Piekie, aans as wat ze wìnd was – sums konden ze mekoar ja nait luchten of zain – regelmoateg mit z’n baaident zag zitten te smoezen.
‘Zollen ze flaauw van Pekel wezen en d’jank noar Stad zok aandainen?’ vruig ze zok òf, mor bie noavroag bleek dat nait zo te wezen, mor dat ter wat was, was dudelk te maarken. Of waren ze wat van plan?
Drij doage noa d’rozenbloadjesplukkerij, vlak noa t middageten, schoot Wiepkediene t parfumverhoal inains weer in d’gedachten:
‘Hou zit t aiglieks mit mien rozenparfum?
Alsof Ampel der op had zeten te wachten, greep e noar zien kontbuutse, pakte zien porremonnee en keerde hom demonstratief op keukentoavel om. Hai schudde nog es goud, stak hom mit n oetgestekte aarm in de locht en keek mit ain oog nog even schuuns omhoog of der niks in de volden was blieven zitten en keek dou noar Wiepkediene. Dij haar zoveul muite om heur aangezichtsspieren in bedwang te holden, mor t non-verboale teneelstok dat Ampel opvoerde was ook zo aandounlek komisch.
‘Leeg?’ zee ze mit n onderdrokte laag.
‘Zo leeg as leeg mor wezen kin,’ zee Ampel.
Piekie stötde Ampel mit n veniende rechtse elleboog in zien onderste ribbenkaaste aan en beduudde hom mit n heftege heufdbewegen, dat e nou deurzetten mos.
En Wiepkediene, dij al  wel deur haar in welke richten t goan zol, goide t nog even in de gein:
‘Siepeltjeleer stinkt, hè?’
‘Net as dien poepemmer!’
‘Wat kinnen we doar aan doun.’
Dou Ampel mit n ongelokkeg gezichte zitten bleef, was t Wiepkediene, dij Ampel oet de brand huilp en zee:
’t Belangriekste van de parfum mout nog kommen, hè?’
‘d’Alcohol,’ zee Ampel.
‘Nou waist wat, dat huifst doe ook nait te betoalen, doust t ja veur mie,’ zee Wiepkediene en zai greep in d’buutse van heur schoet en greep der n tientje oet, ‘as t hier mit noar Bimex gaaist, zolst den genog hebben om veur n poar fleskes parfum alcohol te kopen?’
Ampel greep t tientje oet heur handen en keek Piekie even tevreden aan.
n Haalf uur loater kwam Wiepkediene heur baaide gasten tegen in d’gaange. Ampel ston al bie d’veurdeure mit d’klinke in d’haand wat hìnneweer te wuppen van hyperkonteghaid. Piekie, zo zag Wiepkediene, dij mit n kamme veur de grote spaigel heur best dee heur steerteg hoar n beetje in medel te kriegen haar heur zundoagse klaaid aan.
‘Goan je oet?’
‘Nou, nee,’ zee Piekie, ‘wie goan even mit zien baaident op stap noar d’winkel van Bimex.’
‘Ong?’
‘Joa, t is nogal n ìnde lopen en Ampel zee al tegen mie: “Kist ook wel even mitgoan, den kist ook even kennismoaken mit Jozef.” ‘
‘Ong, da’s ja vlogge. Je goan nou dus votdoadelk al  n litertje alcohol bie Jozef kopen. Veur mien rozenparfum.’
‘Zol’k joe den nog n matte mitdoun.’
‘Woarom?’
‘Och, mit n flèzze draank over stroate lopen, dat kist toch aiglieks nait moaken.’
Nee, dat was ook zo en zo zag Wiepkediene körte tied loater n man en n vraauw, steveg gearmd en zo te zain in d’beste stemmen, d’Komnijsterwieke òflopen in d’richten van …. d’Hoanekamp. Even het ze nog docht, om achter heur aan te goan, dat ze de verkeerde kaante op gingen en dat ze om bie d’winkel van Bimex te kommen toch echt noar d’benedenkaante van Pekel mozzen. Z’het t nait doan en is kopschuddend weer noar binnen lopen.
d’Middag is rusteg verlopen. Veur Wiepkediene in elk geval.
Hou t mit Ampel en Piekie goan is, doar haar zai gain wait van, allewel ze zok der wel wat bie veurstellen kon.
d’Ruiern in t lutje hoeske op Komnijsterwieke begon zo tegen n uur vieve te kommen, dou ze boetendeure n stok of wat jonken heurde roupen en reren. Nijsgiereg wat zok doar boetendeure òfspeulde, is ze veur t ziedroam goan stoan, mor t was n waineg verhevvend beeld, wat zok veur heur ogen ontvolde. d’Opgeschoten jongelu was t eerste wat ze zag en dou plietsie Joager in beeld kwam mit – zo te zain – n kletsnatte Ampel aan d’arm en n scheldende Piekie noast zok, wos zai t wel.
t Tientje is dij middag wel omzet in alcohol, ook al was t nait d’alcohol, woar t veur bedould was.
‘Hai het d’Hoanekampsbatten mist,’ zee agent Joager, dou Ampel – ontdoan van natte klaaier en schoonwosken – in d’bedstee stopt was.
‘k Haar al bericht had van Geessie, dat twij vrumde klanten bie heur in t kaffee de boudel oardeg op de kop aan t zetten waren, mor,’ luit e der op volgen, ‘k was net te loat om t in goie boanen te laaiden. Dou’k aankwam fietsen, lag dij man al in t Pekelderdaip.’
Wiepkediene schudde es wat mit t heufd.
‘En dij vraauw van hom, was is dat ja n helhoake,’ zee e.
‘Ong?’
‘Joa, zai wol mie te lieve goan, dou’k hom oet t wotter trokken haar. Zai docht, begreep ik oet heur verward verhoal, dat ik heur baaident opbrengen wol noar t plietsiebero.’
t Ainegste woar Wiepkediene nog wel over in zit is de vroag, hou ze Ampel en Piekies femilie in Stad inlichten mout over dizze toustanden.
Ampel is vandoage in dubbel opzicht nat goan. Hai het nait allendeg t rechte pad over d’brogge mist en het in t Pekelderdaip n nat pak hoald, mor het ook zien – veronderstelde? – alcohol-dreugstand-periode òfbroken. Hopelek is t n ainmoalege bevlaigen west, mor as Wiepkediene eerlieks is, het ze doar n swoar heufd in. Meschain wel net zo’n swoar heufd as woar Ampel – letterliek en voulboar- , as e over n zetje oetgesloapen d’bedstee weer verlet, last van het.