De holtbult

‘Den hest n bult holt neudeg,’ onnaaierde Aaldrik.
‘Woarom zolst n holtkaggel nemen ast mit ain vingerwiezen t haile hoesverwaarmenwottersysteem in waarken zetten kist,’ zee Jokkop verboasd.
‘Doe bist nait goud gozzel,’ zee Steven Gruin, ‘wel schaft zok nou n holtbrander aan.’
Manlu aan de tapkaaste bie Janske Holvast haren aalmoal heur aigen mainen over d’aanschaf van Anjolts holtkaggel.
Ketriene en hai haren n tiedje leden besloten, dat ze wel weer n holtkaggel aanschavven wollen. De reden doarvan was heurzulf aiglieks ook nait hailemoal duudlek, mor t kon best wel prakties wezen. Aan d’aander kaante  wast weschienlek wast ook wel n beetje wìnsteghaid noar vrouger.  Dou ze d’kinder nog klaain haren, haren ze ook zo’n Deens allesbrandertje in d’koamer stoan had. En wat n plezaaier haren ze doar nait van had.
‘As mien opoetje dit nog kon heuren, den haar ze ook zegd, dast nait goud wies bist Anjolt,’ vougde Kloas der even loater nog aan tou.
Anjolt haar t mor stoer. Hai was dizze oavend in n gooie stemming noar t kaffee van Janske ofraaisd, mit de vaste overtugen zien kammeroaden es even te loaten zain hou je n schiere drijbander moaken mozzen. Bie t binnenkommen wast al oremes west. Dij miesgaster van n Steven was nog veurdat e moi zegd haar, al tegen hom begonnen te reveln.
‘Woarom hest doe n gek op dak zetten loaten, Anjolt.’ d’Manlu was gain koare aan d’hakken bonden om zien nijste aanschaf of te kroaken.
‘Jongens, jongens,’ haar Janske nog perbaaierd de boudel n beetje tot bedoaren te brengen, ‘as Anjolt nou n holtkaggel hebben wil, loat hom den. Joe hebben doar toch niks meer of minder om.’ Ze waren ter over ains, dat Janske doar aiglieks geliek in haar. As Anjolt zo neudeg n holtkaggel in d’koamer hìnzetten wol, den mos e t zulf ook mor waiten.
‘Hest dat nou zulf bedocht, of het Ketriene die doar tou aanzet.’ Net zo ast was, zo’n opmaarken kon allendeg mor van Steven Gruin kommen. En t was veur Anjolt nou net de leste druppel west, dij bie hom de emmer van akseptoatsie luit overstromen.
‘Bemui die toch mit dien aigen zoaken,’ kon Anjolt den ook nait noaloaten hom tou te bieten.
‘Huifst mie de neuze nait veur de kop weg te bieten,’ haar e Anjolt van repliek daind.
Tiedens t biljarten wui der mor over ain ding proat en dat was over de holtkaggel, dij bie de femilie Broesder in d’koamer n veurnoame stee kregen haar. Woar joarenlaank n inbaauwgaskaggeltje d’veurkoamer verwaarmd haar ston nou weer n echte en dit moal n Noorse holtkaggel. Aine mit verdaipens. Anjolt en Ketriene waren mor wat trotsk op heur nijste aanwinst. Dat aander mìnsen der aans over dochten, zol heur aiglieks ook n rötzörg wezen.
‘En woar krigst aal dien brandholt dammeet vot?’ zee Aaldrik belangstellend. Hai ston net even oet te rusten op zien keu, omdat Jokkop toch net bezeg was n mooie serie of te leveren. ‘Waist wel wat n kuub holt kost?’
‘Doar huif ik mie gain zörgen over te moaken,’ zee Anjolt, bliede dat e veur de verandering es n pozitieve draai aan t verhoal geven kon. ‘n Old kellegoa van mie oet Jipsenhoezen het veureg joar n bosperceel bie Sèlng kocht. n Stok zo groot as twij voetbalvelden aan mekoar.’
‘Doar hest wat aan,’ bemuide d’olde Freerks zok der mit.
‘Joazeker heb ik doar wat aan, doe olde plaze,’ zee n inains weer grammietege Anjolt. ‘Hai was n gooie kellegoa van mie en nog aaltied binnen we gooie vrunden. Wie hebben dat stok bos in de manne kocht.’ Anjolt begon te lagen: ‘Hai zörgt veur t kappen en t zoagen en ik goa of en tou mit mien aanhangwoagentje noar zien hoes en hoal doar n kuub of twije vot. Is dat goud regeld of is dat goud regeld.’ Hai keek even om zok tou, tevreden mit zokzulms, omdat e de boudel toch mor goud veur mekoar haar. Reaksies kreeg e doar nait op. Nee, alle aandacht was inains weer bie t ballenspul op t gruine loaken. Over Anjolt zien holtkaggel wui d’haile oavend nait meer proat. Langsoamerhaand haren d’kammeroaden deurkregen, dat ter om Anjolt op de kaaste te kriegen, nait zoveul licht brandboar en snel ontvlamboar materioal meer aanwezeg was. Nee, as je Anjolt de kaggel aanmoaken wollen, mozzen je toch vrouger opstoan.
Dat gebeurde de volgende dag. t Vrouge opstoan tenminnent. Veur dag en doage haar Jokkop smörgens bie Anjolt al aan d’achterdeure rammeld en Anjolt dij docht dat ter aargens brand wezen mos, was mit gevoar veur aigen levend de trappe dele rommeld. Op de vroage woarom dij haalfmale Jokkop heur oet d’leste sloap hoald haar, haar e te heuren kregen: ’Ik heb n oplözzen veur dien holtproblematiek.’
Dat Anjolt en Ketriene, dij noa n zetje ook de grote woonkeuken binnenstapte, nog nait ains goud wakker waren, muik Jokkop niks oet. t Verhoal kwam der op dele, dat Anjolt nait genog haar aan bomenholt: ‘Hest toch ook aanmoakholt neudeg.’
Anjolt haar es even verboasd noar zien beste kammeroad keken en dou wat franterg zegt:’Dochst doe nou, dat ik dat nait wos. Wie hebben ons levenslaank al holtkaggels had. Moust doe mie smörgens veur zokswat oet bère joagen.’
Dou t flooitketeltje even loater haard begon te gieren, omdat hom t lief zo hait wui en Ketriene n koppie thee zet haar, wui Jokkop wat rusteger.
‘k Heb d’haile nacht lopen te spouken deur t hoes hìn, omdat ik aal mor denken mos aan dien holtkaggel en t probleem, dast nog gain aanmoakholt regeld haarst.’
‘Dat is maal veur die en mooi veur mie. En wat hebben de nachteleke spouken die verteld?’
As baaide manlu nou n zetje achter n groot bord mit pankouk mit n dikke loage stroop zitten, wordt duudlek dat Jokkop n veurdaileg handeltje veur Anjolt in gedachten het. n Bekìnde van Jokkop oet Sèlng, woar t bomenholt veur Anjolt ook vot kommen mout, het n handeltje in ofbroakholt.
‘Veur n haile container betoalst nog gain honderd euro,’ sloot Jokkop dij mörgen zien verhoal of en noa n daarde pankouk, omdat de veurege twije ook zo lekker smuiken, nam e tevreden ofschaaid.
n Weke loater, op n mooie zunnege zotterdag in april, vierden Anjolt en Ketriene heur traauwdag. Ook al wast al joaren leden, je mozzen doar toch de neudege aandacht aan besteden. Vonden d’kinder. En of ze den ook bie d’ollu konden blieven eten, haar dochter Tineke zo tussen neus en lippen deur aan heur moeke vroagd.
Dou de dikke kedo’s oet t mooie pakpepier hoald waren en d’vraauwlu in d’keuken aan t snittern waren en manlu net achter n borreltje zaten, wui t inains donker in d’koamer. Nait omdat de zunne achter de wolken verdwenen was, nee, de reden was n grote vrachtwoagen, dij bie heur veur thoes stil was blieven stoan. Dij mout zeker bie d’overbuurman wezen, haar Anjolt, noadat e even noar boeten keken haar, nog zegd. Het gebeurde wel voaker dat t er in t weekìnde n vrachtwoagen zien loading op t grote plaain lözzen mos.
’t Is n grote containerauto,’ zee Aalbert, dij nijsgiereg veur d’roete was goan stoan.
‘d’Sjefeur is net oetstapt en hai kikt aal noar joen hoes,’ vougde schoonzeun Fred Erik der aan tou. ‘Hai lopt nou drifte op.’
’t Zol wel weer n sjefeur wezen, dij nait wait woar e zien handeltje kwiet mout,’ zee n onverschilleg ogende Anjolt. Hai ging noast baaide jongens stoan en zag dou tot zien verboazen, dat zien kammeroad Jokkop oet de kabine van de vrachtwoagen kroop en ook in d’richten van zien hoes luip. Op dat zulfde moment begon Famke te blavven en wui der haard op de deurbèle drokt. En alsof ze t ofsproken haren, vlogen vief klaainkinder, n hond en Ketriene noar d’veurdeure tou.
‘Bin ik hier bie de femilie Broesder.’ Der ston n klaain , kiepeg kirreltje op d’stoepe en veurdat Ketriene ook mor ain woord zeggen kind haar, zee e:’Ik heb n schiere verrazzen veur joe’ en hai wees doarbie noar zien vrachtwoagen. ‘Ik heb n containertje mit holt veur joe. Woar kin ik dat even lözzen.’ Jokkop, ook net arriveerd, ston op n ofstand tou te kieken hoe lutje mìnskes en n luud blavvende hond deur mekoar hìn wummelden. Dou e Anjolt zag, begon e  haard te bölken: ‘En wat vindst van dien kedo?’
‘Wat kedo bedoulst, doe haalfzeuven.’
Verschrikt vlogen lutje kinder noar binnen tou. Opa dij zo reerde, dat waren ze ja nait wìnd.
Intussentied was Anjolt noar boeten goan en hai ston op hozevörrels te kieken noar dat grote bakbaist van n container. t Was toch ook nait te geleuven. Dat dij male Jokkop hom dit nou flikt haar. Zai haren ofsproken, dat Jokkop bie zien kammeroad in Sèlng n poar kuub ofbroakholt zol regelen, mor toch gain containervol.
‘Kin ik dat spul hier in joen oprit hìngooien,’ zee de vrachtwoagensjefeur veur de twijde moal. Hai wol best op zotterdag n vrachtje holt bezörgen, mor hai was zeker nait van plan doar n haile zotterdagmörgen aan te besteden.
Ketriene, dij zok hail aarg verheugd haar op dizze dag, omdat ze alle klaainkinder op veziede kreeg en al vroug begonnen was mit d’veurberaaidens van t eten, haar zok noa d’eerste opmaarken van dij vrumde sjefeur in d’keuken terogge trokken. Z’haar t zo op de zenen, dat baaide wichter heur aal nait weer rusteg kriegen konden.
‘O, o,’ ruip ze mor aal, ‘wat overkomt ons nou toch weer. Dij Jokkop jagt ons haile feest in toeze. O, wat mout de buurte hier wel van denken.’
Wat de buren der van dochten, kwam Ketriene nait te waiten. Anjolt wel. Veur dat ze der op verdocht waren, haar zok al n klaain groepje veur t hoes van de Broesders verzoameld. Buren en aander lopend volk waren zok goud bewust, dat zok hier wat biezunders ofspeulde.
‘Dat is wel hail veul holt, Anjolt.’
‘Wilst n handeltje in brandholt begunnen, mien jong.’
‘As ‘k dat zo bekiek, den is dien oprit nait groot genog veur dizze haile vrachtwoagen vol mit holt.’
Dij konkluzie haren Anjolt en zien zeun ook al trokken en zai waren al drok mit d’sjefeur aan t onderhandelen. t Wui heur noa n zetje wel duudlek, dat ze der nait op rekenen mozzen, dat e zien container weer mitnemen zol noar zien boas. Op n duur besloten ze, hai mos de haile bups den mor op t gedempte daip lözzen. En zo wui onder grote belangstelling de container mit zo op t eerste gezicht minstens tien, mor meschain wel vieftien kuub holt op t daip schoven.
‘Honderd euro dailen deur vieftien, da’s nog gain tien euro veur n kuub,’ zee Fred Erik op n ploagerege menaaier. t Vuil nait hailemoal goud bie Anjolt. Hai haar oet goud fesoun d’sjefeur bedankt veur de muite en dou dij even loater wegree, bleek dat Jokkop ook verdwenen was. En dat was mor goud ook. Anjolt was kwoad. Kwoad op Jokkop, dat ongelaide projectiel, mor veuraal kwoad op zokzulf. Hai kon zok wel veur de kop haauwen, dat e ter zo op aan had loaten kommen. Dat e nog altied gain leergeld geven haar en dat e nog aaltied te goud van vertraauwen was. Dat e nog aaltied mainde, dat t aal vanzulf wel goud kwam. En nou haar e doar n bulte holt veur thoes liggen, woarst mit goud fesoun nait ains overhìn kieken konst.
In hoes was de stemming nait echt feestelek te nuimen. Ketriene was gelokkeg al wel weer reedlek aanspreekboar.
‘Mouten we vandoage nou op n holtje bieten,’ zee Fred Erik veur de twijde moal op zien aigen grappege menaaier, dij elkenain zo van hom wìnd was. Ketriene wol al tegen heur schoonzeun oetvoaren, omdat ze docht dat zai persoonlek aansproken wui, mor op t leste moment bedocht ze zok en zee: ’Dien moage zol der nait onder te lieden hebben, mien jong. Huifst die nait baange te wezen, dast vandoage dien gerak nait krigst.’ En opgeruumder dan ze zok innnerlek voulde, zee ze tegen d’manlu:’Zol ik joe eerst nog even van n verteren veurzain.’
Zo kwam t dat n uur noa t onverwachte incident zes groten en vief lutjen toch nog aanschikken konden aan de laange oettrektoavel in de grote woonkeuken. De borrel, dij Anjolt veurzet kregen haar, haar zien oetwaarken nait mist. Hai kon t vervelende veurval van dij mörgen even aan d’kaante schoeven en geoot zichtboar van de kookkunsten van zien vraauw.
‘De kwaliteit van t eten het ter gelokkeg nait onder te lieden had,’ konkludaaierde ook Fred Erik tevreden. Dij was juust bezeg de leste krummels oet de pane te kraben en keek al mit groaperge ogen noar t aanrecht, woar t toetje ston te wachten, woar hai zok al bie veurboat hail aarg op verheugd haar. Ketrienes specioaliteit: krentjebrij. t Wui den ook ook haile stil in de keuken, dou bie elkenain de daipe borden vuld waren. Ook de lutjen luiten zok dit veur heur ongebruukleke gerecht goud smoaken. t Vuil den ook gainaine op, dat Veerle onder t luudruchtege lepelgetik en nog luudruchterger smakken inains zee:’Der staait n vrumde meneer bie de veurdeure te swaaien.’ Dij reaksie kwam pas, dou de bèle ging en t draaibouk, zunder aanwiezens van welke regizzeur den ook, dat smörgens ook al ofdraaid was, begon te lopen. Ain hond, drij kinder, omdat de lutjeste twije vastbonden zaten in heur kinderstoule, vlogen veur Anjolt aan noar de veurdeure tou. In de drij tellen dat het duurde om bie d’veurdeure te kommen, heurde hai Ketriene in de keuken al jammern:
‘Ook dat nog, sturen z’ons d’plietsie ook nog op t dak. Holdt het den nooit op!’ Op slag begon d’ellìnde van dij mörgen weer op te speulen bie Anjolt. Hai reet mit n grammietege kop de deure open, in de vaste overtugen zok nait te loaten koejeneren deur wel den ook en zee:
‘Goeiendag Piersmoa, doe hier?’ Ronnie Piersmoa was ain van Anjolts biljartkammeroaden en as agent, mor ook as mìns ain van d’aangenoamste mìnsen, dijst tegen kommen konst.
‘Moi, Anjolt,’ was t antwoord van de wiekagent. ‘Ik zol mor votdoadelk mit de deure in hoes valen. Meschain vragst die of woarom ik hier bin, mor der is ain ding wat ik die even duudlek moaken wil. Poaske is al vattien doage leden en ast doe denkst dast nou al begunnen moust mit de baauw van n nije poaskebulte, den mout ik die toch even oet de dreum helpen.’
‘Och kirrel, kom der even in, den zol ik die t even oetleggen.’ Anjolt dee n stap opzied en luit Ronnie in d’veurkoamer. En doar kreeg de lokoale wetshandhoaver t haile verhoal in geuren en kleuren en mit de neudege verwietens noar dij aandere biljartkammeroad tou, te heuren. Dou Piersmoa even loater weer ofschaaid nam, wos Anjolt woar e aan tou was. Nait dat e dat al nait wos, mor hai wost nou mit zekerhaid. Dij bulte mos van t gedempte daip verdwienen. t Was doar gain störtploatse.
Tegen d’oavendtied leek alles in t hoeske bie de Broesders weer rusteg te wezen. d’Kinder waren weer op hoes aan goan en dat allendeg zörgde al veur de neudege rust. En ook al haar Anjolt dij dag mor ain borreltje had, hai was mit n geweldege koater blieven zitten. d’Haile middag haar e al zeten te prakkezaaiern hou e t probleem mit de holtbult oplözzen mos. Ain ding was zeker. Dij vieftien kuub holt kon hai bie lange noa nait baargen in zien holtstek. Dou Fred Erik op n bepoald moment, meer oet de gein dan oet eernseghaid zee:’Kist der gain handeltje van moaken,’ dou was Anjolt inains wat in t zin schoten.
Noa t oavendeten was e op zien fietse sprongen en was richten Dattien reden. Doar woonde Martinus Klompmoaker, kunstenoar, beeldhaauwer en schilder, alles in ain persoon. En Martinus haar n allesbrander. Dat wos elkenain op t dörp. Dou Anjolt noa n ketaaier weer noar hoes tou ree, vuilde hai zok al n stok lichter. d’Ofsproak dij e mit Martinus moakt haar zörgde der veur, dat hom t levend inains n stok zunneger touscheen.
‘Mörgen ist zundag,’ haar Anjolt nog zegd, mor Martinus muik dat aal niks oet. Hai zol de volgende mörgen tegen n uur of negen bie Anjolt veur thoes stoan en hom in elk geval van n groot gedailte van zien holt verlözzen.  Hailemoal oet de kette kwam Anjolt mit dit bericht bie zien vraauw aan. Joa, t was Ketriene ook wel noar t zin, dat hai dat zo regeld haar. Mit heur baaident hebben z’heur traauwdag, dizze biezundere traauwdag, onder t genot van n lekker glassie wien en n helder borreltje ofsloten.
Alles goud, ast ìnde mor goud is. Zo gingen ze mit heur baaident tegen n uur of elm op bère.
t Holt dat Martinus liggen luit, doar haar Anjolt nog wel n stee veur in toene. Achter bie de komposthoop kon e dat mooi onder n ofdakje kwiet. Terwiel Ketriene al laank en braid lag te sloapen, lag Anjolt doarover te prakkezaaiern in t duustern. Dat de sloap nait kommen wol, dat overkwam hom wel voaker, dou e inains boeten wat gefruzzel om t hoes tou heurde. Op d’raante van d’bère, mit t gedien n ìndje oetzied, keek e dele op zien aigen poaskebulte. Hai laagde wat in zokzulms en net dou e weer tussen de loakens wol kroepen, zag e wat duustere gedoanten, dij zok op t gedempte daip rondom zien holtbulte bewogen.
‘Wat mout dat doar,’ wol e roupen, mor ain blik opzied muik hom duudlek dat dat nait kon.
In zien pyama is e dou rusteg, zo rusteg as mor meuglek was, noar beneden goan, het zien pantovvels aandoan en is in de kolle van dij heldere aprilnacht om thoes tou lopen. Veur thoes was gain starveling te bekennen. Hai keek links en rechts om zok tou, mor naargens was n spoor van n nachtbroaker of brandstichter te zain. Nait hailemoal gerust op d’gooie ofloop is Anjolt weer noar binnen goan. De klokke in de hal muik hom duudlek dat t even over twaalm was. Wat doun mìnsen zo loat nog bie pad en weg, bedocht e, dou e weer tussen de waarme loakens lag. De rust dij e vould haar bie t op bère goan, was oardeg ofnomen, maarkte hai aan zokzulms. Dat ter zotterdoagsnachts hail veul jonge lu van Veendam noar Pekel en weschienlek ook in omgekeerde richten noar hoes tou fietsten, het ter ook nait aan biedroagen, dat Anjolt n rustege nacht had het. Tot wel n uur of vare het e mit de regelmoat van de klokke veur zien sloapkoamerroam stoan. Ieder moal as der weer n groep jongelu veur thoes langs ging, ston Anjolt weer op zien post. Hai het zulms nog n haile zet, zo tegen n uur of twije, mit n dikke jaze aan en n sloapzak om zok tou in d’auto zeten. Op bère kon e t ja nait meer oetholden en stel die toch es veur dat aine mit n doene kont hom d’haile boudel in de hens zol steken. Doar most toch nait aan denken.
Tegen de mörgentied is Anjolt toch nog in n haile daipe, mor o zo onrustege sloap sukkeld, mor om haalf zeuven ston e al weer noast zien bère. Dou t zeuven uur was, kon e t nait langer oetholden, is in de telefoon klommen en het d’kinder bèld. Zien zeun in Maiden nam zulf op.
d’Bodschop van pa was veur Aalbert kort en duudlek. Hai was neudeg op d’Wieke. Dou e even loater zien dochter aan d’liene kreeg, duurde t even veurdat e zien schoonzeun ook zo wied haar. Op Fred Eriks opmaarken dat de zundag as rustdag bedould was, het e mor nait reageerd. Mit ‘Nemst wel n kruuwoagen mit, hè!’ het e gaauw n inde moakt aan dit gesprek. Dou Martinus om kwart over negen zien grote peerdetrailer veur t hoes van de Broesders parkeerde, haren drij manlu t schierste kezieneholt al sorteerd en op t grote plaain achter t hoes brocht. Dat t doarmit nog nait doan was, von Anjolt nait zo aarg. Ast eerst mor van t daip of was.
Dat t aal mit mekoar n haile dag kroden zol worden, haren ze van te veuren ook nait bedenken kind. Mor soavends tegen n uur of vieve was de poaskebulte vot, net zoals d’energie bie Anjolt en zien baaide helpers.
Noa de zundoagse Studio Sport en onder t genot van n lekker kopje kovvie wui d’haile dag nog es van veuren noar achteren en van achteren noar veuren doornomen deur Anjolt en Ketriene. En of en tou hebben ze troanen laagd. Joa, noa ofloop kin dat ook makkelk.
‘Waist wat ik nou echt nait begriep,’ haar Anjolt vlak veur t sloapen goan nog tegen Ketriene zegd. ‘Dat wie vrouger in april al in n tinte op n camping stonden. Wat mouten wie t dou kold had hebben.’
Woar dat op sluig, doar begreep Ketriene op dat moment hailemoal niks van. Zai docht allendeg mor aan sloapen. Ze is doar loater ook nait op terogge kommen en meschain is dat mor ook mor beter. Gedoane zoaken nemen toch gain keer.