Mien opa

As der aine was woar ik veul respekt veur haar, den wast wel mien opa Streun. Alles was groot aan dij man. Zien pestuur, zien handen, zien humor, zien segoaren en zien geduld.
Ik taiken hom groag in d’hörn van de koamer in zien rokersstoule mit aan d’linkerkaante t rooktoaveltje en aan d’aander kaante n nijemoodse radio mit ingebaauwde ploatenspeuler. Nait dat e veul in dij stoule zat, nee, doar haar opa gain tied veur en noar d’radio luusterde hai voak allendeg mor ast t eten zakken mos.
Wa’k mie nog hail goud erinnern kin, is dat e noar de wotterstanden luusterde. t Woarom is mie aaltied n roadsel bleven. Wat het n boerenaarbaaider oet Grunnen nou te moaken mit de wotterstanden van de Rijn, Lobith +5, Karlsruhe -2. En dat aalmoal oetsproken op n monotone, zeg mor sloapverwekkende toon. As e nou luusterde noar de berichten veur land- en toenbaauw, den haar ik doar nog wel inkommen kind.
Net as dat e zundoags steevast t proatje van GBJ Hilterman beluustern mos. Mien opa dee ja hailemoal nait aan politiek. Hai pruit zulms nooit over politiek. Wat haar t luusteren noar t wereldnijs en politieke beschaauwens  den veur nut. Dat heb ik nooit begrepen, mor ik heb t wel aaltied aksepteerd. t Heurde gewoon bie de sundoagse veziede. Pas körtsleden bin ik der achterkommen, dat t aan d’boetenkaante soms aans liekt, as dat t in werkelkhaid is. Mien opa was juust hail aarg nijsgiereg noar de politieke ontwikkelns. Op t boerenbedrief, woar hai as knecht waarkte,waren lu dij hom in aanroaken brocht hebben mit aander denkbeelden over d’inrichten van d’moatschoppij.
t Was vlak noa d’oorlog en t was doaglieks haard pokkeln op d’boerderij en de verdainsten nait aal te best. Bliekboar is dij beïnvlouden mit zoveul overtugenskracht beurd, dat e zok aansloten het bie d’vakbond van de kommunisten. Ik mag aannemen, dat hai doar wel zien redens veur had het.
t Is natuurlek irrelevant, omreden dat dizze kennis pas sunt haile kört bie mie aanwezeg is, mor t blift verboazend woarom dit in Blijham, mor ook bie ons thoes in Pekel nooit n onderwaarp van gesprek west is.
t Was in de viefteger joaren mit d’waarkgelegenhaid nait aal te best. Summers ging opa gewoon nog noar d’boer, mor swinters was der voak gain waark meer. d’Mechanisoatsie van t boerenbedrief was doar veur n groot gedailte debet aan. Hai zolt vervast haile stoer had hebben, mor hai was der nait de man noar om bie de stropakken dele te goan zitten. Hai het joarenlaank lös waark aksepteren mouten, hai het zulms nog n zetje op d’stainfebriek in Winschoot waarkt. En toch kin ik mie mien opa allendeg mor erinnern as boerenaarbaaider. Dat kwam natuurlek ook omdat t hoeske aan d’Zandstroom inricht was as n klaain boerenbedriefke. Mit n swientje op t hok, tuten veur d’aaier,n aarbaaiderskou aan d’laange liene op d’blaaike veur t hoes en nog flinke kaampe laand om t hoes tou, woar koren en eerappels verbaauwd wuien. En natuurlek zien toenakkertje, zien gruintetoene. Doar leefde hai veur.  t Woord vekansie het volgens mie den ook nooit in zien woordenbouk stoan. Ik heb nog n schiere foto van onze camping in Drouwen, woar mien ollu vanòf t begun van de zesteger joaren in de stroom van t opkommend  weekìnde –rekreoatsie noar tou gingen. En opa en oma Streun mozzen dat toch ook es n keer zain. Opa zit ter in zien sundoagse pak, mit n strikke veur, bie of e op n recepsie zit. Nee, opa paasde doar nait recht. Hai kwam op d’Zandstroom beter tot zien recht. Doar voulde hai zok thoes, mor ik ook.
As opa achter d’plouge luip, den luip ik mit hom mit.
As hai op knijen in toene lag te eerappelruden, den lag ik noast hom.
As hai in d’kookpot mit eerappels ruierde, den ruierde ik mit hom mit.
As hai de swienen vouerde, den luip ik mit d’emmer mit slurp.
As hai aan t zichten was, den luip ik mit oma mit om d’schoven in hokken te zetten.
As hai mui was en onder d’jaze even d’sloap deur d’leden goan luit, den haar oma veur mie wel wat aans te doun.
As hai veur n begravvenis zok in zien swaarte klaaier hees, den luip ik mit d’houd op deur t hoes.
As hai mit n roadseltje mie weer veur t zootje holden wol, den heurde ik van teveuren zien laag al.
As hai n luziverspellechie soamen mit t op te lözzen probleem op toavel legde, den dus ik mit mien tengels nait aan d’luzivers kommen, omdat ik zeker wos da’k n tik over d’vingers kreeg.
As ik op toavel ston om n verske te zingen, den klapte hai t haardst.
As ik soavends op bère mos, den huil opa de kuzzens oet de rookstoule en muik mie n kermisbère.
Wie gingen tougelieks noar d’loakenstroate.
Hai haar aaltied n goud humeur en was nooit kwoad.
Ik bin doar nooit mit n sneue neuze votkommen. Mien opa wel. Dou’k noamelk twij weke bie opa en oma logeren mos omdat mien zuske geboren was en ik doar vattien doage blieven mos – omdat dat nou ain keer zo heurde in dij tied – hebben ze mie oardeg verwìnd en het opa mie overal mit noar tou nomen. Dou heb ik – dou mien pa weer ophuil – oet de grond van mien haarte tegen hom zegd:
‘Ik kom hier nooit weer.’
Tenminnent dat hebben ze mie loater verteld. Opa en oma hebben mie gelokkeg nooit aan dij oetsproak holden.