Oma’s tuten

t Is volgens mie d’ainegste keer, dat zai kwoad op mie west is.
‘Kiek toch beter oet. Moust es kieken wat veur n zootje dast ter van moakt hest.’
Oma ston mit d’handen in d’zied en keek noar n lutje jonkje, dij op knijen in t tutehok perbaaierde overìnne te kommen. Hai was net in zien overievereghaid over t drumpeltje strompeld tussen t boetenhok en t binnenhok. En nou lagen doar drij, vaar, meschain wel vief aaier in ain grote geel-witte blubberplas op dele zok langsoam oet te braiden. En van d’aaier dij de körte, onveurzaine vlucht in t gele pannetje overleefd haren, luiten der, zo op t eerste gezicht, ook wel twije zoveul breuklienen zain, dat ze weschienlek allendeg as pankoukbeslag nog te gebroeken waren.
Ik zag dat ze echt kwoad was.
‘Liekst ja wel n kip zunder kop.’
Dou ze dat zegd haar, greep ze mie t aaierpannetje oet handen en luip mit grote pazzen noar d’keuken en ze luit mie allaind achter. Ik was in mien alteroatsie nait bie machte om te overzain, wat ik aanricht haar. Ik wos, dat oma trotsk was op heur tuten. t Waren ast woare heur kinder en net as heur aigen kinder haar zai z’aalmoal n noam geven. Hou ze aal dij tuten oet mekoar holden kon was mie n roadsel. In mien ogen leken d’hounder aal op mekoar.
As aaierzuiker, as aaierverzoameloar, t waark woar ik veur aannomen was as ik bie opa en oma logeerde, was ik dij dag dus oardeg tekört schoten.
‘Dij verrekte drumpel ook, ’ perbaaierde ik de schuld nog n beetje van mie of te schoeven.
‘Kiek den ook beter oet dien doppen,’ zee mien betere en rusteger ik en ik wos dat ik doar beter wel noar luustern kon. Ik wos ook, dat ik d’eerste tied nait te dicht bie oma in de buurte kommen huifde.
Dou t tegen vief uur luip, bin ik t zandloantje, woar aan t ìnde t hoeske van mien grootollen op ongeveer honderdviefteg  van d’weg of ston, noar veuren lopen. Opa kon elk moment op zien fietse aan kommen rieden.  En ik haar ja redens genog om even aargens aans hìn te goan en aander mìnsen te zain dan de kwoie oma, dij d’haile middag hoast niks tegen mie zegd haar.
Dou e mie zag, zee e verboasd:
‘Zo, da’s n verrazzen, dast mie ophoalen komst.’ Joa,  t was logies, dat e dat zee, want aans dee ik dat ook nooit. Dou ik op d’staange van zien grote fietse klommen was, zee e lagend:
‘Of hest roezie moakt mit oma?’
‘Hou waiten ie dat nou?’ wol ik zeggen, mor de woorden bleven mie in de keel stoeken. Hou kon opa nou waiten, wat ter dizze middag gebeurd was. Opa haar d’haile dag bie d’boer aan t waark west.
t Was mie n roadsel. Even loater luipen we de keuken in en ik zag, dat opa oma n doetje geven wol, mor ook dat ze zok omdraaide en franterg zee:
‘Goa dien hand mor wassen, Aalbert, t eten is zo kloar.’
Aan d’gezichtsoetdrokken van opa kon’k wel zain, dat e nait begreep woarom oma zo ofstandelk dee. Ik wel, mor om doar nou mit opa over te begunnen. Nee, dat dus ik nait.
Aan toavel haar opa t grootste woord. Z’haren t  drok had, zee e. Ze waren vandoage aan t inhoalen west. En omdat ik schaarp luusterde, haar ik al snel deur, dat t koren van t laand of hoald was. Dou e noa n zetje maarkte, dat oma aal mor niks terogge zee, zee e:
‘Is der wat loos, Haike?’
‘Vroag dat mor aan d’lutje jong.’
‘Oh,’ was t ainegste wat opa zee. En dou begon e te lagen. ‘Dus t klopt ook nog, wat ik in de gein net op d’loane tegen die zee, ofst meschain roezie had haarst mit oma. Wat hest oetvreten?’
‘Ik heb d’aaier valen loaten,’ bekìnde ik.
‘Joa, mien jong, da’s nait zo mooi. Oma is wies mit heur tuten én heur aaier.’
Dat huifde opa mie nait te vertellen, dat haar ik al laank begrepen. En ‘k haar ter stoer genog mit, dat oma aal zo stoensk dee. Tegen mie en nou ook nog tegen opa. Opa kon doar toch niks aan doun, ík haar d’aaier kapot moakt.
‘Helpst mie dammeet noa t eten traauwens even mit. Ik heb nog wel n schier putje veur die.’
‘Wat mout ik den doun,’ vruig ik nijsgiereg.
‘Dat zugst zo wel.’
En noa t eten gingen opa en ik noar t tutehok. Ik verboasde mie doarover. Opa kwam ja nooit in t hounderhok. Der was mor net roemte genog veur ons baaident in t nachthok. En veurdat ik der op verdocht was, haar opa n tute, dij in ain van de broudhokken zat, te pakken.
‘Zo,’ zee e, ‘dij goan wie even n kopke klaainer moaken.’
‘Wil oma dat den wel hebben?’ vruig ik onbegriepend. Zo mor ain van heur hounder mitnemen?
‘O, joa, mien jong, oma het mie t guster al vroagd om aine te slachten,’ antwoordde hai en hai zag bliekboar da’k ter niks van begreep.
‘Het oma dat vroagd?’
‘Joa, veur de kippesoep!’ zee e noadrukkelk.
En dij middag heb ik veur t eerst in mien jonge leven mitmoakt, hou mien opa mit n hakblok en n klaain handbieltje n tute n kopke klaainer moakt het. t Was n körte en veural ongelieke stried. Mien grote reusachtege opa mit zien handen as kolenschoppen tegen dat lutje tuutje. t Was wel n leerzoame les. Aaltied wìnd dat vlais bie d’slager vot kwam, kon t dus ook op dizze menaaier. Je zörgen goud veur joen daaier, je geven ze te vreten, mor ast knipt en weer knipt, blift t wel n daaier.
En dou t slachten beurd was, mos ik aan t waark.
‘Ik heb die onder t eten toch vroagd ofst mie even helpen wolst.’
Joa, dat klopte,mor dat dat schiere putje betaikende dat ik de koploze tute oet d’sloot hoalen mos, dat haar ik nait veurzain. Doar heb’k ook veur bedankt.
Dou ‘k soavends op bère lag kwam mie aal mor weer dij tute zunder kop in d’gedachten, hou e over t haim  runde en op t ìnde tot stilstand kwam in de dreuge sloot.  Dat was dus de tute zunder kop. Ik schrok en was in ain tel weer kloarwakker. Haar mien oma zokswat ook nait tegen mie zegd?
De kippesoep was haile lekker.
En t is noa dij laange deurwoakte nacht mit veul prakkezoatsies op n duur wel weer goud kommen tussen mie en mien oma.