De verbaauwen

‘As wie t goud doun willen, mout alles tot thoes oet. Den kinnen we beter ook mor alles in ain moal aanpakken.’ t Liekt ter n beetje op, dat Anjolt wat vergrèld is op zien Ketriene. Nait dat e verhoal hoalen wil, mor aal dat gezemel is op dit moment nait aan hom besteed. Hai kikt heur in elk geval aan op n menaaier of e zeggen wil:
‘Doe wolst dit toch, den moust de gevolgen ook mor ondervinden.’
Al n joar of wat zit Ketriene hom aan de kop te zeuren, dat zai d’keuken verbaauwen wil. d’Achterste roete, doar mout n groter kezien in en zai is noa vieftien joar op heur prachtege wit-essen keuken finoal oetkeken. Zai wel. En Anjolt ? Dij zolt n zörge wezen, of e der nou n aiken, n beuken of n keuken van waaibomenholt in het:
‘Dien oven en dien kokerij doun t nog hartstikke goud. t Aanrecht is van marmer en blift weschienlek langer goud as wie mit ons baaident.’ Mor hai het hiermit gain punt. Ketriene haar heur zinnen op n nije keuken zet en dij kreeg ze. As t nait linksom wil, den mor rechtsom, docht zai. En z’haar hom noa n poar joar wel dusdoaneg hersenspould, dat e d’overtugen haar, dat zai nou wel aan n nije keuken tou waren. Allendeg òf en tou haar e nog zo’n onbestemd gevoul. Den kluig e in t kaffee van Janske Holvast tegen zien kammeroaden. Over zien vraauw en over t hoes, dat nou al twij moand op kop stond en over waarklu dij in zien ogen wel twij moal zo haard waarken konden as ze deden. Gelokkeg was t ìnde nou in zicht. De verbaauwerij was sikkom veurbie. De spliksplinternije keuken zat ter in, sloot mooi aan op t nije kezien van de vergrote achterroete. Ketriene zee tegen elkenain dij t mor heuren wol, dat zai bliede was, dat z’heur zin deurzet haar:
‘Wie hebben nou n keuken as n ploatje oet n keukentiedschrift.’ En dat leste, doar haar ze ook wel n beetje geliek in.
‘As we de vlouer doun, doun we t haile hoes,’ zee Anjolt. ‘Allaind de keuken schuren en lakken, dat wordt niks. Den kinnen we t volgend joar weer vannijs begunnen. Den mouten alle meubels der weer oet en hest t hoes weer onder t stof. Nee, wie loaten Venemoa kommen en loat dij ons d’bourel mor es tiptop in odder moaken.’
‘t Begroot heur, man,’ haar Anjolt lestent zien beste kammeroad Jokkop in vertraauwen nomen. ‘Zai wil wel doezenden euro’s oetgeven aan d’inrichten van n nije keuken en dat wil ze den weer bespoaren op de vlouer. Komt niks van in, heb ‘k zegd. Zo doun we t. Wel is hier boas in hoes. Aine mout toch de beslizzens nemen. Of nait den.’ Jokkop haar hom groot geliek geven en hom as bevestegen n flinke klap op d’scholder geven. Onder t genot van n nije borrel haren ze Ketriene heur ploatse even duudlek inkoaderd.

Op dunderdag vaar juni kwam Venemoa veur d’eerste moal langs op d’Wieke. Tot swoensdagsoavends loat waren Anjolt en Ketriene bezeg west t haile hoes leeg te slepen. t Was mor goud dat schoonzeun Fred Erik vlakbie woonde, aans was t nachtwaark worden. Zo was t hoes van veuren tot achteren leeg en de gerazie tot de nok tou vol.
‘Mout ik joe ook nog aargens mit helpen,’ zee Anjolt behulpsoam. Hai keek es in t ronde noar aal dij dikke mesienen en hai docht bie zokzulm:
‘Dij loaten gain spoane haile van mien vlouer.’
‘Nait neudeg,’ was t körte antwoord van de laange man. Kirrel nog aan tou, wat was dat n laank ìndje mìns, hai kon nait ains rechtop onder deure deur. En veurdat Anjolt der op verdocht was luip dij laange man mit zien dikke schuurmesien as n scheuvelloper zien rondjes te draaien bie hom in d’koamer. Anjolt het t nog even aanzain en is dou mor òfdropen.
‘Ik kom tegen d’oavendtied nog wel evenpies kieken.’ Anjolt haar net zo goud perbaaiern kind boven t geluud van n gierende stroaljoager oet te kommen. ‘Ach,’ steld’e zokzulms gerust, ‘wie hebben goie òfsproaken moakt en dij man het n sleudel van ons hoes, wat moak ik mie toch ook aal n kopzörgen om niks.’
Soavends binnen Anjolt en Ketriene, nijsgiereg as oksters, even goan kieken bie heur hoes. t Was der aal oet en dood. Die laange polsstok was verdwenen, de deure was op slöt en deur de stovvege roeten konden ze zain, dat d’eerste loage lak al aanbrocht was.
‘Hai het zo te zain goud waark òfleverd.’ Dat waren ze wel mit mekoar ains. Dou ze achter t hoes deur de nije keukenroete noar binnen kieken wollen, zagen z’inains n pepiertje op d’roete zitten:
‘Bin vrijdag om ain uur weer terogge om de twijde lakloage aan te brengen,’ zee t braifke in potloodletters. En omdat zai doar op dat mement niks meer te zuiken haren, binnen ze mor weer votgoan. Noar heur logeeradres bie heur dochter Tineke.
En t zol net zo wezen, dij vrijdagmörgen lag Ketriene zaik op bère. Heur dochter haar t er mor drok mit. Mit heur aigen dochter en mit heur moeke.
‘Dat dat nou ook net zo oetkommen mout. Net as wie n poar doage bie joe logeren mouten, wor ik zaik,’ kluig Ketriene.
‘Komt vast deur de zenen,’ gaf Anjolt totoal overbodeg kommentoar. t Wui hom nait in dank òfnomen.
‘Wie bellen dammeet dokter wel even.’
En zo kwam t, dat Anjolt even loater bie zien aigen hoes op hosevörrels over de nij gelakte vlouer glee op weg noar d’sloapkoamer boven, op zuik noar t zaikenfondspasje van Ketriene. Dij lag gelokkeg op t goie stee in t nachtkastje. Doar hufd’e nait noar te zuiken. Net as noar zien aigen bère. O, wat haar e slecht sloapen op dat vrumde bère vannachts. Gain oge haar e dicht doan en hai haar zien sloap ja zo neudeg. En t was net of zien vertraauwde sloapstee hom ruip. Hai keek es op zien wekker en zag dat t nog mor elf uur was. Het duurde nog wel twij uur veurdat dij laange schietspooite weer kwam om te  schuren en te lakken. Even twievelde nog of e t wel doun zol en dou besloot e even de sloap deur d’leden te loaten glieden, lekker onder de sprei, dat zol hom vast goud doun. Binnen tien tellen was Anjolt al onder zaail en bewoog hai zok in n zörgeloze wereld, zunder Laange Jannen en zaike vraauwlu.
Tegen t middageten was Anjolt nog nait weer terogge op zien logeeradres.
‘Woar zol ons pabbe nou toch wezen,’ vruig Tineke zok ongerust òf.  Aans was e aaltied om etenstied wel weer terogge. En t biekommende probleem was, dat zunder pabbe der ook gain pasje veur taptaik was. Dus ook gain medisienen veur heur moeke.
En zo begon ze te prakkezaaiern: ‘Meschain zit e wel bie zien kammeroad Jokkop en het e hailemoal vergeten, dat wie op hom zitten te wachten.’ Ain telefoontje was genog om heur te doun besevven dat hai doar nait was.
‘Of zol e gewoon in zien aigen hoes wezen ?’ Al snel kwam ze der achter, dat op d’Wieke de stekker oet d’mure trokken was. Op pa zien mobieltje kreeg ze zien stem wel te heuren, mor dat was al n joar laank t zulfde taimke… Spreek noa de piep… dij ston dus nait aan. Goie road is den duur. Zulf kon ze der nait op ofgoan, omdat ze gain oppas veur t lutje wicht haar. Gelokkeg kwam Fred Erik tussen de middag even thoes en hai wui der votdoadelk op oetstuurd om zien schoonvoader te zuiken.
Intussentied was de klokke op de Wieke al zo ver deurdraaid, dat schuurmesien zien ronde al weer dee en de roege lakloage aan t politoeren was. Haalverwege het Lange Jan zien waarkzoamheden stoppen mouten, omdat ter n haalfmale veur t roam stond te speren.
‘t Was d’ainegste menaaier om joen aandacht te kriegen,’ zee Fred Erik, dou hom deure open doan was. Hai keek es nijsgiereg noar binnen en vruig:
‘Is mien schoonpa hier touvalleg eventueel in hoes. Wie binnen hom kwiet.’ Fred Erik haar nog veul meer vertellen wild, mor doar kreeg e de kans nait tou. Hai haar gainaine zain, zee Laange Jan körtof, mor aan zien gezichte konst wel zain, dat e docht, wat aal n gezemel. Dat e nait keken haar, zee e nait, mor as e goud onder aan d’trappe luusterd haar, was hom t snurken van n daipe sloaper vast en zeker wel opvalen. Zo ging Fred Erik zunder rezeltoat weer op hoes aan.
Om vaar uur was de spanning in de Plevierstroate onderhand nait meer te harden. Ketriene was op van de zenen, Tineke luip te jammern deur t hoes en Fred Erik haar n hail aander dagindailen as e normoal wìnd was. Noa t eten haar e zien boas bèld en de situoatsie van de verdwenen schoonvoader oetlegd.  Overal was e dij middag west en naargens was n spoor van Anjolt te vinden. Gain ain van zien vrunden of bekìnden haar hom zain. En om vief over vare wui d’plietsie woarschaauwd. t Was veur de femilie n leste redmiddel. Angstege gedachten spoukten deur heur heufden.
‘Haar ik de bourel mor nooit zo op de spits dreven. Hai is aaltied tegen dizze verbaauwen west,’ verweet Ketriene zok. Zai snokte t oet.
Om haalf vieve staait ter n man, wat verwilderd, mit t hoar roeg op de kop, veur t sloapkoamerroam in n leeg hoes op de Wieke te speren veur de roete. Zo te zain ropt e wat. Deur de klaaine opening van t draairoetje is nait te heuren wat e ropt. As der even loater n vraauw mit n swaarte hond aan n raime, veur t hoes langs lopt, bonst e mit baaide voesten wild op d’roete. Honden heuren beter as mìnsen en hai is den ook d’eerste dij geluden opvangt van boven.
‘Woar blafst nou tegen,’ zegt de boazinne. As ze omhoog kikt, zugt ze Anjolt stoan. Ze swaait vrundelk tegen hom. As ze deurlopen wil, zugt ze, dat e mit d’kop hinneweer schudt. Zol der wat mit Anjolt wezen, vragt ze zok òf. Intussentied het zok al n groep mìnsen veur t lege hoes verzoameld. Ze stoan aalmoal te kieken noar dij roadeloze man mit zien hoar zo roeg op de kop. En gainaine vragt zok òf wat ter loos is. Tot boer Kracht zien fietse in d’hege schoft en deur toene hìn stiefelt noar t hoes tou. Deur d’open bovenroeten in d’koamer rokt hai de benaauwde locht, dij hom oet t hoes tegemuite komt en hai beseft as eerste, wat hier goande is:
‘Anjolt is opsloten in zien aigen hoes. Kiek mor es deur de roeten,’ schudt e zien heufd onbegriepend over zoveul lamlendeghaid bie aal dij mìnsen, dij doar mor wat stoan te kieken. ‘Z’hebben de vlouer lakt, dat kist hier boeten op stroate ja wel roeken,’ zegt e beschuldegend. En zoals e wìnd is, gript e de kou bie d’horens en krigt buurman Staarke opdracht n ledder te hoalen en even loater staait Anjolt weer mit baaide bainen op de begoane grond. As e zien verhoal vertelt aan de mìnsen op stroate, schudden sommegen heur heufd van ongeleuf. En toch is t echt woar gebeurd.
In de Plevierstroate hebben ze dij oavend n klaain feessie vierd. Ketriene voulde zok evenpies nait zaik meer, dou z’heur Anjolt binnenkommen zag. Dou d’plietsie soavends tegen tien uur verslag doun wol van heur zuiktochten, waren ze verboasd, dat de vermiste al opspoord was. Dat haar de femilie in de drokte hailemoal vergeten. En dou plietsie weer vot was, sluig Anjolt inains zien haand verschrikt veur de mond.
‘Zol’k joe es wat vertellen. Ik heb t zaikenfondspasje op d’sloapkoamer liggen loaten.’
Ook de twijde nacht hebben Anjolt en Ketriene nait zo best op heur logeeradres sloapen, mor dat haar n hail andere oorzoak.